Zaktualizowano
Paweł Więsak ·Opublikowano ·Zaktualizowano ·~8 min czytania
Pompa cyrkulacyjna różni się od obiegowej przede wszystkim przeznaczeniem: pierwsza utrzymuje cyrkulację ciepłej wody użytkowej (CWU), a druga wymusza przepływ wody grzewczej w instalacji centralnego ogrzewania (CO) lub chłodzenia. Nie należy stosować ich zamiennie.
Czym różni się pompa cyrkulacyjna od obiegowej? Najprościej: pracują w innych instalacjach i rozwiązują inne problemy. Pompa cyrkulacyjna skraca oczekiwanie na ciepłą wodę przy kranie, a pompa obiegowa przenosi ciepło ze źródła do grzejników albo ogrzewania podłogowego. Podobny wygląd nie oznacza jednak zgodności materiałów, parametrów ani sposobu sterowania. Właściwe rozróżnienie zaczyna się więc nie od średnicy przyłącza lub koloru korpusu, lecz od pytania, jaka woda ma przepływać przez urządzenie i dokąd ma być tłoczona.
Pompa cyrkulacyjna CWU pracuje w obiegu wody użytkowej. W typowej instalacji ciepła woda płynie z zasobnika do punktów poboru, a dodatkowy przewód cyrkulacyjny prowadzi ją z powrotem do zasobnika. Pompa utrzymuje ruch w tej pętli, dlatego po odkręceniu kranu ciepła woda jest dostępna szybciej. Jej zadaniem jest komfort korzystania z CWU, a nie ogrzewanie pomieszczeń.
Pompa obiegowa pracuje natomiast w instalacji CO lub chłodzenia. Wymusza przepływ czynnika między źródłem ciepła lub chłodu a odbiornikami, takimi jak grzejniki, pętle ogrzewania podłogowego albo wymiennik. Unijne rozporządzenie dotyczące ekoprojektu osobno definiuje pompę przeznaczoną do systemów grzewczych lub wtórnych obiegów chłodzenia oraz pompę specjalnie zaprojektowaną do recyrkulacji wody użytkowej.[1]
| Cecha | Pompa cyrkulacyjna | Pompa obiegowa |
|---|---|---|
| Instalacja | Ciepła woda użytkowa (CWU) | Centralne ogrzewanie (CO) lub chłodzenie |
| Główny cel | Skrócenie oczekiwania na ciepłą wodę | Transport ciepła lub chłodu do odbiorników |
| Medium | Woda użytkowa | Woda grzewcza lub inny dopuszczony czynnik instalacyjny |
| Typowe sterowanie | Czas, temperatura albo praca według potrzeb | Dopasowanie wydajności i różnicy ciśnień do obciążenia instalacji |
| Miejsce pracy | Przewód powrotny cyrkulacji CWU | Obieg źródła ciepła, grzejników lub podłogówki |
Bez przewodu cyrkulacyjnego woda stojąca w rurze między zasobnikiem a baterią stygnie. Po otwarciu kranu trzeba najpierw spuścić tę wychłodzoną porcję. Pętla cyrkulacyjna tworzy drogę powrotną, a pompa przesuwa wodę z powrotem w stronę zasobnika. Dzięki temu rurociąg rozprowadzający może pozostawać nagrzany w czasie, gdy cyrkulacja jest aktywna.
Nie oznacza to, że pompa powinna zawsze pracować bez przerwy. Każdy przepływ gorącej wody przez rury powoduje oddawanie ciepła do otoczenia, dlatego znaczenie ma izolacja przewodów oraz sterowanie dopasowane do godzin korzystania z CWU. Zależnie od urządzenia może służyć do tego program czasowy, kontrola temperatury albo automatyka ucząca się sposobu użytkowania. Funkcja sterowania musi wynikać z dokumentacji konkretnego modelu.
Pompę cyrkulacyjną montuje się na przewodzie powrotnym pętli CWU, zgodnie ze schematem instalacji i kierunkiem przepływu wskazanym na korpusie. Samo urządzenie nie utworzy jednak cyrkulacji, jeśli budynek nie ma właściwej drogi powrotnej lub rozwiązania przewidzianego przez projekt. Przed zakupem trzeba więc potwierdzić obecność pętli, średnicę przewodu, rozstaw przyłączy, wymagane położenie wału oraz sposób współpracy z zasobnikiem.
Pompa obiegowa pokonuje opory hydrauliczne zamkniętej instalacji i zapewnia przepływ potrzebny do przekazania mocy grzewczej. Jej dobór opisuje punkt pracy, czyli połączenie wymaganego przepływu z wysokością podnoszenia. Nie jest to wysokość budynku, na którą pompa ma fizycznie podnieść wodę. W zamkniętym obiegu chodzi przede wszystkim o opory rur, kształtek, zaworów, rozdzielaczy i urządzeń.
Z tego powodu pompa obiegowa nie powinna być wybierana tylko na podstawie gwintu albo zasady, że większa będzie bezpieczniejsza. Za duża nastawa może powodować szum na zaworach i niepotrzebny przepływ, a za mała może utrudnić dostarczenie ciepła do najbardziej niekorzystnie położonych odbiorników. W instalacjach ze zmiennym przepływem ważny jest też właściwy tryb regulacji, ponieważ zamykanie zaworów zmienia warunki pracy całego obiegu.
Podstawą są dane projektowe instalacji: wymagany przepływ, opory hydrauliczne i charakter odbiorników. Ogrzewanie podłogowe, instalacja grzejnikowa z zaworami termostatycznymi i obieg ładowania zasobnika mogą wymagać innej charakterystyki oraz innego sterowania. Przykładowa elektroniczna pompa do ogrzewania Wilo-Yonos PICO1.0 ma regulację stałej i zmiennej różnicy ciśnień, a producent przewiduje wybór trybu zależnie od instalacji grzejnikowej lub podłogowej.[3]
Najważniejsza różnica konstrukcyjna wynika z kontaktu z innym medium. Pompa cyrkulacyjna CWU musi być przeznaczona do wody użytkowej. Pompa obiegowa CO jest projektowana do czynnika krążącego w zamkniętym systemie grzewczym. Dlatego nie wystarczy stwierdzić, że oba urządzenia mają mokry wirnik albo podobne przyłącza.
Karty katalogowe konkretnych urządzeń dobrze pokazują tę różnicę, ale nie zastępują sprawdzenia wybranego modelu. Wilo opisuje Star-Z NOVA jako pompę przeznaczoną tylko do wody użytkowej, z korpusem z mosiądzu. Dla modelu Yonos PICO1.0 przeznaczonego do instalacji grzewczych i klimatyzacyjnych producent podaje korpus z żeliwa szarego oraz elektroniczną regulację różnicy ciśnień.[2][3] To porównanie dwóch kart nie oznacza, że każda pompa CWU i każda pompa CO mają dokładnie takie materiały. Pokazuje natomiast, dlaczego przeznaczenie zapisane w dokumentacji jest ważniejsze od podobieństwa obudowy.
Przed zakupem zrób zdjęcie tabliczki znamionowej starej pompy i zapisz jej pełne oznaczenie, rozstaw montażowy, średnicę przyłączy oraz kierunek przepływu. Następnie sprawdź w karcie nowego modelu, czy producent wskazuje dokładnie CWU albo CO jako dopuszczone zastosowanie.
Nie należy stosować ich zamiennie bez wyraźnego potwierdzenia producenta dla danego zastosowania. Pompa obiegowa dobrana do CO może mieć niewłaściwe materiały do kontaktu z wodą użytkową. Z kolei mała pompa cyrkulacyjna CWU może nie zapewnić punktu pracy wymaganego przez instalację grzewczą. Nawet jeśli mechanicznie da się połączyć gwinty, urządzenie nadal może być niewłaściwe hydraulicznie, materiałowo lub funkcjonalnie.
Wyjątkiem nie jest nazwa handlowa zawierająca słowo „obiegowa”. W dokumentacji branżowej to określenie bywa używane szeroko, również wobec urządzeń pracujących w pętli CWU. Decydujące pozostają przeznaczenie, dopuszczone medium i karta konkretnego modelu. Dobrym sygnałem dla CWU jest jednoznaczna informacja o cyrkulacji wody użytkowej. Dla CO należy szukać zastosowania grzewczego oraz charakterystyki pozwalającej dobrać wymagany punkt pracy.
Nie kupuj zamiennika wyłącznie na podstawie wyglądu korpusu i pasującego gwintu. Błąd może oznaczać brak wymaganego przepływu, problemy z regulacją albo użycie urządzenia nieprzeznaczonego do medium płynącego w instalacji.
Najważniejsze rozróżnienie nie dotyczy wyglądu pompy, lecz obiegu i medium. Do cyrkulacji CWU wybiera się urządzenie przeznaczone do wody użytkowej, a do CO pompę dobraną do hydrauliki instalacji grzewczej.
Najpierw prześledź rury, a nie przewody elektryczne. Jeśli pompa znajduje się na powrocie cyrkulacji między punktami poboru a zasobnikiem CWU, szukasz pompy cyrkulacyjnej do wody użytkowej. Jeśli urządzenie jest w obiegu kotła, pompy ciepła, grzejników, rozdzielacza podłogówki albo sprzęgła hydraulicznego, chodzi o pompę obiegową instalacji grzewczej.
Jeśli oznaczenie urządzenia jest nieczytelne, identyfikację warto zacząć od schematu instalacji i karty urządzenia, do którego pompa jest podłączona. Dzięki temu można ustalić funkcję obiegu, zanim zacznie się szukać zamiennika. Przy modernizacji całego ogrzewania sama wymiana pompy jest tylko jednym z etapów, obok oceny zapotrzebowania budynku, źródła ciepła, odbiorników i automatyki.
Pompa cyrkulacyjna i pompa obiegowa wymuszają przepływ, lecz pracują po dwóch stronach domowej instalacji. Pierwsza obsługuje cyrkulację CWU i poprawia dostępność ciepłej wody w punktach poboru. Druga utrzymuje obieg czynnika w CO lub chłodzeniu i musi być dobrana do oporów oraz wymaganego przepływu. Zamiast kierować się podobnym wyglądem lub potoczną nazwą, sprawdź obieg, medium i jednoznaczne przeznaczenie zapisane przez producenta.
Definicje pojęć, które pojawiły się w tej odpowiedzi.
Twoja ocena pomaga nam ulepszać treści.
Tak 325 · Nie 48 · 373 głosy
Dziękujemy za głos.
Pytania z naszej bazy podobne tematycznie - rozszerzające temat:
Nie należy stosować jej jako zamiennika bez jednoznacznego dopuszczenia producenta. Pompa cyrkulacyjna CWU może nie osiągnąć punktu pracy wymaganego przez CO, a pompa obiegowa do ogrzewania może mieć materiały nieprzeznaczone do wody użytkowej.
Pompa cyrkulacyjna pracuje na przewodzie powrotnym pętli CWU między punktami poboru a zasobnikiem. Pompa obiegowa znajduje się w obiegu grzewczym, na przykład przy źródle ciepła, rozdzielaczu, sprzęgle hydraulicznym albo grupie pompowej.
Najpewniejsza jest karta katalogowa z jednoznaczną informacją o cyrkulacji ciepłej wody użytkowej i dopuszczonym medium. Sam kolor korpusu, gwint lub potoczne określenie urządzenia nie wystarczają do identyfikacji.
Trzeba znać wymagany przepływ oraz wysokość podnoszenia odpowiadającą oporom hydraulicznym instalacji. Punkt pracy porównuje się z charakterystyką konkretnej pompy, a tryb regulacji dobiera do rodzaju odbiorników i sposobu zmiany przepływu.
Czytasz odpowiedź na pojedyncze pytanie. W pełnym przewodniku znajdziesz uporządkowany plan całego tematu.
Zobacz przewodnik: Dobór i wymiarowanieKalkulator OZC
Wpisz adres i zapotrzebowanie - kalkulator zwróci przedział kosztów dla Twojego przypadku, z dotacją i bez. Bez maila.
Otwórz kalkulator