Metodologia · raport cieplny

Jak liczymy raport cieplny

Nasz autorski algorytm OZC_Calc_BBM (silnik PoliczCiepło) jako fundament, normy PN-EN 12831, EN 15316, EU 2023/959 oraz dane KOBiZE, GUS, EEA, PORT PC i IMGW. Otwarcie - sekcja po sekcji, ze źródłami.

00

Obciążenie cieplne budynku

Fundament wszystkich pozostałych obliczeń. Bez prawidłowej mocy projektowej żadna ekonomika ani dobór źródła nie ma sensu.

1.98% Średni błąd
vs Audytor OZC
1.57% Median
błędu
4.89% Maksimum
na 7 testach
7 Budynków
w teście
  • Nasz autorski algorytm OZC_Calc_BBM (silnik kalkulatora PoliczCiepło.pl) liczy obciążenie projektowe ΦHL [W] i zapotrzebowanie roczne QH [kWh/rok] metodą strat przegród + wentylacji + mostków cieplnych wg PN-EN 12831-1:2017.
  • Dwa tryby: uproszczony (mniej pytań w wizardzie) i dokładny (pełna geometria, mostki, infiltracja) — obecny kalkulator działa w trybie dokładnym.
  • Walidacja wewnętrzna: 7 budynków testowych vs Audytor OZC (branżowa referencja) i konkurencyjne Ciepło Właściwe (cieplo.app). Nasz algorytm: średni błąd 1.98%, median 1.57%, max 4.89% na obciążeniu projektowym.
  • Pełna tabela wyników, opisy budynków i szczegóły metodyki: walidacja algorytmu →
Źródła PN-EN 12831-1:2017 · PN-B-02403 (strefy klimatyczne) · Walidacja wewnętrzna 2023-03
01

Sprawność instalacji

Łańcuch sprawności CO i CWU wg EN 15316-1.

  • ηtot = ηg × ηe × ηd × ηs
  • η_g (wytwarzanie) — wartości reprezentatywne kategorii źródła z PORT PC 2025 + EN 15316-4. Konkretny model urządzenia może odbiegać o ±5%.
  • η_e (regulacja + emisja) — kombinacja regulacja × dystrybucja × udział wysokotemperaturowy wg EN 15316-2:2017.
  • η_d (dystrybucja) — typ rozprowadzenia × kraj wg EN 15316-3:2017.
  • η_s (akumulacja) — obecność bufora × typ dystrybucji.
Źródła PN-EN 12831-1:2017 · EN 15316-1/-2/-3/-4 (2017) · PORT PC „Raport o pompach ciepła w PL 2025"
02

ETS2 — koszt uprawnień emisyjnych (od 2027)

System handlu emisjami dla budynków startuje 1 stycznia 2027 (Dyrektywa EU 2023/959).

  • Sprzedawcy paliw kopalnych (gaz, węgiel, ekogroszek, olej, ciepło sieciowe) kupują uprawnienia EUA — koszt jest pass-through do konsumenta.
  • Cena EUA — konserwatywna mediana wg Impact Assessment Komisji Europejskiej (2024): €45 (2027) → €95 (2032) → +€10/rok po 2032.
  • Założenia: pass-through 100% (worst case; realnie 70-90%), kurs EUR/PLN 4,30 (konserwatywnie).
  • Biomasa (drewno, pellet) i elektryczność są zwolnione z ETS2 (energia elektryczna rozlicza się przez ETS1 u wytwórcy).
Źródła Dyrektywa EU 2023/959 · Komisja Europejska Impact Assessment 2024
03

PM2.5 / PM10 — emisja pyłów

Współczynniki emisji per paliwo × klasa technologiczna z KOBiZE i IOŚ-PIB.

  • Klasy: NEW_V_CLASS (Ekoprojekt), CLASS_5 (default dla biomasy/węgla), OLD_NO_BUFFER (stary kocioł zasypowy), GENERIC (średnia PL).
  • Pasma czystości (kg PM10/rok per typowy dom): CLEAN ≤5, ACCEPTABLE ≤30, POLLUTED ≤80, VERY_POLLUTED > 80.
  • Stary kocioł węglowy zasypowy bez bufora emituje 50-150 kg PM/rok — krytyczny wkład w zimowy smog.
Źródła KOBiZE „Wskaźniki emisji 2024" · IOŚ-PIB „Krajowy bilans emisji 2023" Annex II
04

Payback Period / NPV / IRR

Metodologia ekonomiczna wg PN-EN 15459-1:2017.

  • NPV = Σ (CFt / (1+r)t) − I₀
  • Simple payback = I₀ / średnia roczna oszczędność
  • IRR — bisekcyjny solver w przedziale −50%..100%
  • Default: discount rate r = 5%, horyzont 15 lat, energy growth rate 2% realny, ETS2 start 2027.
  • User może override wszystkie defaulty w sekcji Settings → „Założenia inwestycyjne".
Źródła PN-EN 15459-1:2017 (Energy economic evaluation procedure)
05

Sensitivity Analysis — scenariusze cen paliw

Pięć scenariuszy domyślnych odzwierciedlających realne ryzyka rynkowe.

  • BASELINE — bez zmian
  • GAS_PLUS_30 — gaz +30% (LNG, ETS2 pass-through)
  • ELECTRICITY_PLUS_50 — prąd +50% (recoupling z gazem)
  • WOOD_PLUS_100 — drewno + pellet +100% (popyt po wycofaniu węgla)
  • COAL_PLUS_75 — węgiel +75% (ETS2 + opłaty środowiskowe)
  • User może dodać własne scenariusze w Settings → „Scenariusze cen paliw".
Źródła Komisja Europejska Impact Assessment 2024 · PORT PC 2025
06

Strategy Advisor — „termomod vs zmiana źródła"

Porównanie pięciu strategii dla zadanego budżetu, ranking po NPV w 15-letnim horyzoncie.

  • DO_NOTHING — kontrola („zobacz, ile zapłacisz w 15 lat bez inwestycji").
  • INSULATION_ONLY — pełna termomodernizacja, bez zmiany źródła.
  • HEAT_SOURCE_ONLY — wymiana źródła w nieocieplonym domu (niski SCOP pompy).
  • MIX_70_30 — priorytet ocieplenia (70% budżetu na termomod, 30% na źródło).
  • MIX_50_50 — równe priorytety.
  • Strategie powyżej budżetu user-a są flagowane jako niedostępne; rekomendacja = strategia z najwyższym NPV spośród dostępnych.
Źródła PN-EN 15459-1:2017 · PORT PC 2025
07

Risk Score — „godziny niedogrzania"

Histogram temperatur PL (Bin Method wg ASHRAE) z 5 stref klimatycznych IMGW (normalna 1991-2020).

  • Granice operacyjne: pompa powietrze −10 °C (standard biwalencji PL), pompa gruntowa −30 °C, kotły −30 °C.
  • Pasma ryzyka (% sezonu grzewczego 5500 h): LOW < 1%, MEDIUM < 5%, HIGH ≥ 5%.
  • User może override punkt biwalencji w Settings.
Źródła IMGW normalna klimatyczna 1991-2020 · ASHRAE Handbook (Bin Method)
08

Carbon Footprint Benchmark

Porównanie rocznej emisji CO₂ do średnich PL / UE / typ budynku.

  • Średnie [t CO₂/rok]: PL_AVG 4,2 / EU27_AVG 2,6 / DJ_PL 5,8 / M_PL 1,9 / BS_PL 4,1.
  • Rozkład percentyli PL zbudowany z GUS 2024 (12 kotwic od p99=0,2 t do p5=14 t), z liniową interpolacją.
  • Dla scenariusza „po termomodernizacji" pokazujemy, do którego top X% gospodarstw byś przeszedł.
Źródła GUS „Zużycie paliw i energii w gospodarstwach domowych" 2024 · EEA „Greenhouse gas emissions from households" 2024
Dlaczego to ważne

Wydatek 40-100 tys. zł i 15-30 lat eksploatacji

Liczby w raporcie mają być reprezentatywne — nasze założenia są konserwatywne, a algorytm walidowany. Dla konkretnego projektu warto zlecić audyt energetyczny u certyfikowanego audytora oraz wybrać konkretne urządzenie z karty katalogowej. Rzeczywistość zwykle jest korzystniejsza niż prognoza.