Ile zużywa pompa ciepła dziennie?

Dlaczego nie ma jednej wartości dziennej?

Pompa ciepła nie pobiera codziennie tej samej ilości energii. W cieplejszej dobie budynek traci mniej ciepła, więc sprężarka może pracować krócej albo z mniejszą mocą. W chłodniejszej dobie rośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie, a warunki pracy urządzenia mogą być mniej korzystne. Znaczenie ma również temperatura wody kierowanej do grzejników lub podłogówki.

W dokumentacji urządzeń spotkasz COP i SCOP. COP opisuje efektywność przy określonych warunkach pracy, natomiast SCOP odnosi się do sezonu grzewczego. Rozporządzenie Komisji definiuje SCOP jako relację referencyjnego rocznego zapotrzebowania na ogrzewanie do rocznego zużycia energii, a obliczenia sezonowe uwzględniają przedziały temperatur zewnętrznych. Z tego powodu SCOP nie jest gotową odpowiedzią dla jednej, przypadkowej doby.^[1]

Do wyniku może wchodzić tylko ogrzewanie pomieszczeń albo również przygotowanie c.w.u. i praca grzałki elektrycznej. Zanim porównasz dwa odczyty, sprawdź więc, co zasila mierzony obwód. Bez tej informacji identyczny zapis w kWh może opisywać różne zakresy pracy.

Co decyduje o dziennym poborze prądu?

Największe znaczenie ma zapotrzebowanie cieplne budynku w danym okresie. Wynika ono między innymi z przegród, wielkości pomieszczeń, wymiany powietrza, oczekiwanej temperatury wewnętrznej i warunków na zewnątrz. Te same grupy danych są wykorzystywane w obliczeniach obciążenia cieplnego budynku.^[2]

Powierzchnia domu sama nie wystarcza do oceny dziennego zużycia energii pompy ciepła. Dwa budynki o podobnym metrażu mogą różnić się izolacją, szczelnością, wentylacją i temperaturą utrzymywaną przez mieszkańców. Najpierw trzeba więc uporządkować dane budynku, a dopiero później przeliczać energię elektryczną.

Jak policzyć dobowe zużycie z licznika?

Pomiar dobowy jest prosty, jeśli pompa ma wydzielony licznik energii elektrycznej. Odejmij stan początkowy od stanu końcowego. Odczyty wykonuj o tej samej porze, aby okres obejmował pełną dobę i porównywalny harmonogram przygotowania c.w.u.

1. Zapisz stan licznika zasilającego pompę oraz dokładną godzinę odczytu.
2. Nie zmieniaj w trakcie pomiaru krzywej grzewczej, temperatury pomieszczeń ani harmonogramu c.w.u., chyba że właśnie chcesz ocenić skutki tej zmiany.
3. Następnego dnia o tej samej godzinie zapisz drugi stan licznika.
4. Od drugiego wskazania odejmij pierwsze. Różnica to energia pobrana w badanej dobie.
5. Dopisz warunki zewnętrzne, nastawy, nietypowe zużycie ciepłej wody i informację o pracy grzałki.

Wskazanie sterownika a pomiar energii

Sterownik może pokazywać pobór lub wyprodukowane ciepło, ale zakres tych danych zależy od sposobu pomiaru przyjętego przez producenta. Wynik trzeba czytać razem z instrukcją urządzenia. Do porównania z rachunkiem za energię najbezpieczniejszy jest licznik obejmujący wszystkie elementy, które chcesz rozliczyć.

Jak oszacować zużycie przed montażem?

Gdy nie ma jeszcze licznika, punktem wyjścia jest energia cieplna potrzebna do ogrzania budynku i przygotowania c.w.u. Następnie dzieli się ją przez efektywność odpowiadającą rozpatrywanemu okresowi. W ujęciu ogólnym zależność ma postać: energia elektryczna = dostarczone ciepło / efektywność systemu.

Przewodnik MCS rozróżnia chwilowy COP jako relację mocy oddawanej do pobieranej oraz sezonowy SCOP lub SPF jako relację energii oddanej do pobranej. Podkreśla też znaczenie granicy systemu, czyli tego, czy obliczenie obejmuje na przykład grzałkę dodatkową i pompy obiegowe.^[3] Do szacunku jednej doby potrzebna jest efektywność odpowiadająca warunkom tej doby, a nie sama wartość katalogowa z jednego punktu testowego.

Co powinien obejmować pomiar?

Najpierw zdecyduj, czy chcesz poznać pobór samej sprężarki, całego urządzenia, czy całego systemu grzewczego. Do rachunku za ogrzewanie najbardziej użyteczny jest zakres obejmujący elementy, za które faktycznie płacisz w związku z pracą instalacji.

• Sprężarka i elektronika pompy – podstawowy pobór urządzenia.
• Wentylator albo pompa dolnego źródła – zależnie od typu pompy ciepła.
• Pompy obiegowe – mogą być zasilane z pompy albo z osobnego obwodu.
• Grzałka wspomagająca – jej udział powinien być widoczny w pomiarze lub zapisany osobno.
• Przygotowanie c.w.u. – warto oddzielić je od ogrzewania, jeśli sterownik lub układ pomiarowy na to pozwala.

Ta sama zasada dotyczy pompy ciepła do mieszkania oraz urządzenia pracującego wyłącznie jako pompa c.w.u. Wyniki można porównywać tylko wtedy, gdy obejmują podobne zadania i podobną granicę systemu.

Jak ocenić, czy zużycie jest prawidłowe?

Pojedyncza dobowa wartość nie rozstrzyga, czy instalacja działa dobrze. Porównaj kilka okresów o zbliżonej temperaturze zewnętrznej, podobnym zużyciu c.w.u. i tych samych nastawach. Szukaj powtarzalnego związku między warunkami a poborem energii, zamiast oceniać urządzenie na podstawie najwyższego lub najniższego odczytu.

Jeśli zużycie rośnie po zmianie ustawień, wróć do wcześniejszej konfiguracji i powtórz pomiar w możliwie podobnych warunkach. Gdy wysoki pobór łączy się z częstą pracą grzałki, brakiem komfortu albo temperaturą zasilania wyższą niż wynika z potrzeb instalacji, warto sprawdzić projekt, ustawienia i sposób współpracy pompy z odbiornikami ciepła. Sama liczba z licznika wskazuje skutek, ale nie diagnozuje przyczyny.

Dobowe odczyty są najbardziej użyteczne jako część szerszego planu. Pozwalają zobaczyć, czy najpierw warto skorygować sterowanie, ograniczyć straty budynku, zmienić sposób przygotowania c.w.u. czy dopiero planować kolejną inwestycję.

Podsumowanie

Nie ma jednej uczciwej liczby odpowiadającej na pytanie o dzienne zużycie każdej pompy ciepła. Dla istniejącej instalacji właściwą odpowiedzią jest odczyt z wydzielonego licznika wraz z opisem warunków. Dla planowanej instalacji potrzebne są dane o zapotrzebowaniu na ciepło, przewidywanej efektywności i zakresie pracy systemu.

Porównuj kWh z podobnych okresów, nie myl ich z mocą w kW i zawsze sprawdzaj, czy pomiar obejmuje c.w.u., grzałkę oraz urządzenia pomocnicze. Wtedy dzienny pobór prądu przez pompę ciepła staje się użyteczną informacją o domu i ustawieniach, a nie oderwaną liczbą.