Zaktualizowano
Paweł Więsak ·Opublikowano ·Zaktualizowano ·~9 min czytania
To, ile prądu zużywa pompa ciepła na miesiąc, zależy głównie od zapotrzebowania budynku na ciepło i sezonowej efektywności urządzenia. Orientacyjny pobór obliczysz, dzieląc energię cieplną potrzebną w danym okresie przez efektywność pompy, ale wynik nie rozkłada się równo na wszystkie miesiące.
To, ile prądu zużywa pompa ciepła na miesiąc, zależy przede wszystkim od ilości ciepła potrzebnej budynkowi w tym okresie oraz od efektywności całego systemu. Nie istnieje jedna poprawna wartość dla każdego domu. Miesięczny pobór trzeba oszacować z danych budynku albo odczytać z osobnego licznika energii, uwzględniając ogrzewanie, przygotowanie ciepłej wody i urządzenia pomocnicze.
Pompa ciepła nie pracuje przez cały rok z takim samym obciążeniem. Gdy budynek traci więcej ciepła, urządzenie musi dostarczyć go więcej. Zimą wpływa na to niska temperatura zewnętrzna, a w okresach łagodnych zapotrzebowanie na ogrzewanie maleje. Jeżeli pompa przygotowuje również ciepłą wodę użytkową, część poboru pozostaje także poza sezonem grzewczym.
Dlatego podzielenie rocznego zużycia przez liczbę miesięcy daje tylko średnią księgową. Taki wynik jest przydatny do wstępnego planowania budżetu, ale nie przewiduje konkretnego rachunku zimowego ani letniego. Do oceny danego miesiąca potrzebne są dane z tego samego okresu: zapotrzebowanie na ciepło, warunki pogodowe, ustawienia instalacji i rzeczywista efektywność pracy.
Znaczenie ma również zakres pomiaru. Sterownik może pokazywać energię pobraną przez sprężarkę, podczas gdy licznik energii obejmuje także wentylator jednostki zewnętrznej, pompy obiegowe, automatykę i grzałkę elektryczną. Dwa odczyty opisujące różne granice systemu nie muszą być ze sobą identyczne.
Podstawowa zależność jest prosta: energię cieplną dostarczoną na ogrzewanie i ciepłą wodę dzieli się przez współczynnik efektywności odpowiadający analizowanemu okresowi. W ujęciu sezonowym SCOP jest stosunkiem zapotrzebowania na ciepło do rocznego zużycia energii. Taką definicję i sposób obliczania przyjmuje unijne rozporządzenie dotyczące urządzeń grzewczych.[1]
| Dana wejściowa | Gdzie jej szukać | Do czego służy |
|---|---|---|
| Energia cieplna na ogrzewanie | Audyt OZC, projekt lub ciepłomierz | Określa, ile ciepła musi dostarczyć system |
| Energia cieplna na ciepłą wodę | Ciepłomierz, sterownik lub oszacowanie użytkowe | Uzupełnia bilans, gdy pompa ogrzewa wodę |
| SCOP albo efektywność okresowa | Karta urządzenia, projekt lub pomiar | Pozwala przeliczyć ciepło na energię elektryczną |
| Zużycie urządzeń pomocniczych | Podlicznik energii | Domyka wynik dla całego systemu |
Największą niewiadomą zwykle nie jest sama pompa, lecz zapotrzebowanie budynku na ciepło. Zależy ono od strat przez przegrody i wentylację, temperatury utrzymywanej w pomieszczeniach oraz pogody. Bez tej informacji porównywanie miesięcznego poboru dwóch domów ma ograniczoną wartość, nawet jeśli zamontowano w nich urządzenia o podobnej mocy.
COP opisuje efektywność w konkretnych warunkach pracy. Może być pomocny przy analizie krótkiego okresu, jeśli znasz temperaturę dolnego źródła i temperaturę zasilania instalacji. SCOP obejmuje sezon grzewczy i dlatego lepiej nadaje się do szacowania rocznego poboru. Nie należy jednak traktować wartości katalogowej jako gwarancji wyniku w każdym domu, ponieważ rzeczywiste warunki instalacji mogą różnić się od warunków przyjętych do badania.
Do obliczenia konkretnego miesiąca najlepszy jest współczynnik wyznaczony z pomiarów: ciepło oddane przez system w tym miesiącu podzielone przez energię elektryczną pobraną w tym samym czasie. Jeżeli nie ma ciepłomierza, można korzystać z oszacowania projektowego, ale trzeba wyraźnie traktować wynik jako orientacyjny.
Zapisuj stan podlicznika pompy tego samego dnia każdego miesiąca i równolegle eksportuj dane ze sterownika. Po kilku okresach zobaczysz, czy różnica między odczytami jest stała, czy rośnie przy pracy grzałki albo pomp obiegowych.
Miesięczne zużycie ma sens dopiero wtedy, gdy wiadomo, ile ciepła potrzebował budynek i jakie elementy obejmował pomiar energii. Sama moc pompy ani powierzchnia domu nie wystarczą do uczciwego porównania.
W chłodnym miesiącu działają jednocześnie dwa mechanizmy. Budynek potrzebuje więcej ciepła, a powietrzna pompa ciepła pracuje przy mniej korzystnej temperaturze dolnego źródła. Urządzenie może więc działać dłużej, z większą mocą albo w warunkach niższej efektywności niż podczas łagodnej pogody.
Ofgem opisuje sezonowy współczynnik efektywności jako relację ciepła dostarczonego w ciągu roku do całkowitej energii elektrycznej zasilającej system. Wskazuje również, że dobrze izolowany budynek i niskotemperaturowa instalacja sprzyjają mniejszemu zużyciu energii przez pompę.[2]
Odpowiedź zależy od celu obliczenia. Jeśli chcesz porównać sprawność samego obiegu chłodniczego, interesuje Cię głównie sprężarka oraz elementy przypisane do urządzenia. Jeśli chcesz przewidzieć rachunek, potrzebujesz poboru całej instalacji grzewczej. Badania terenowe systemów pomp ciepła rozróżniają te granice i pokazują, że pełny bilans może obejmować także źródłowy wentylator lub pompę, ogrzewanie pomocnicze, grzałkę ciepłej wody oraz pompy obiegowe budynku.[3]
| Element | Czy uwzględnić w rachunku? | Jak sprawdzić |
|---|---|---|
| Sprężarka i elektronika pompy | Tak | Podlicznik obwodu lub dane sterownika |
| Wentylator albo pompa dolnego źródła | Tak | Zakres pomiaru podany w instrukcji i schemacie elektrycznym |
| Grzałka wspomagająca | Tak | Osobny rejestr sterownika lub pomiar całego obwodu |
| Pompy obiegowe instalacji | Tak, jeśli oceniasz cały system | Sprawdzenie sposobu zasilania i granicy podlicznika |
| Inne odbiorniki w domu | Nie | Oddzielny podlicznik dla instalacji grzewczej |
Wskazanie sterownika jest wygodne do obserwowania trendu, ale przed wyciągnięciem wniosków trzeba sprawdzić, co producent wlicza do prezentowanego wyniku. Podlicznik zamontowany na całym obwodzie pompy pokazuje energię pobraną przez podłączone do niego urządzenia. Jeżeli pompy obiegowe albo grzałka zasobnika mają osobne zasilanie, ich zużycie nie pojawi się na takim liczniku automatycznie.
Nie szacuj miesięcznego zużycia przez pomnożenie mocy znamionowej urządzenia przez wszystkie godziny miesiąca. Moc znamionowa nie oznacza stałego poboru sprężarki, a pompa moduluje, wyłącza się i pracuje w różnych warunkach.
Jeśli w domu nie ma podlicznika, pomocne może być porównanie całkowitego zużycia energii z miesiącami, w których ogrzewanie nie pracuje. To jednak metoda obarczona błędem, bo zmienia się także pobór innych urządzeń. Najczytelniejszy wynik daje osobny licznik obejmujący wszystkie elementy, które chcesz przypisać pompie ciepła.
Najpierw szukaj przyczyny wysokiego zapotrzebowania, a dopiero później zmieniaj ustawienia pompy. Obniżenie strat budynku zmniejsza ilość ciepła, którą system musi dostarczyć. Z kolei właściwa krzywa grzewcza pozwala utrzymywać możliwie niską temperaturę zasilania odpowiednią do pogody i odbiorników ciepła.
Nie każda korekta wymaga inwestycji, ale większe działania warto ułożyć we właściwej kolejności. Ocieplenie przegród, zmiana odbiorników ciepła i ustawienie instalacji wpływają na siebie nawzajem. Plan obejmujący cały dom pomaga uniknąć sytuacji, w której urządzenie zostaje dobrane do strat, które chwilę później zmniejszy termomodernizacja.
Pierwszym błędem jest porównywanie domów wyłącznie po powierzchni. Taki sam metraż nie oznacza takich samych strat ciepła. Drugim jest zestawianie odczytu całego systemu z wynikiem sterownika, który obejmuje tylko część odbiorników. Trzecim jest ocenianie efektywności na podstawie jednego zimnego miesiąca bez odniesienia do ilości dostarczonego ciepła.
Ostrożności wymaga też przeliczanie zużycia na koszt. Miesięczny koszt energii to rzeczywisty pobór w kWh pomnożony przez cenę wynikającą z umowy i rozliczenia. Do porównania ofert potrzebna jest pełna cena energii dla danego sposobu użytkowania, a nie przypadkowa stawka znaleziona w innym rachunku.
Nie da się uczciwie podać jednej liczby odpowiadającej na pytanie, ile prądu zużywa pompa ciepła na miesiąc. Najpierw trzeba ustalić zapotrzebowanie na ciepło w analizowanym okresie, następnie odnieść je do efektywności systemu i doliczyć energię urządzeń pomocniczych. Do prognozy służy audyt lub obliczenie cieplne, a do rozliczenia rzeczywistego miesiąca najlepiej sprawdza się osobny licznik całej instalacji.
Definicje pojęć, które pojawiły się w tej odpowiedzi.
Twoja ocena pomaga nam ulepszać treści.
Tak 513 · Nie 301 · 814 głosów
Dziękujemy za głos.
Pytania z naszej bazy podobne tematycznie - rozszerzające temat:
Podziel energię cieplną dostarczoną w danym miesiącu przez efektywność pompy w tym samym okresie, a następnie uwzględnij energię urządzeń pomocniczych, których nie obejmuje wybrany współczynnik. Jeśli dysponujesz tylko wynikiem rocznym, podział przez 12 daje średnią, a nie prognozę konkretnego miesiąca.
Nie. Zużycie zmienia się wraz z zapotrzebowaniem budynku na ciepło, temperaturą zewnętrzną, temperaturą zasilania, przygotowaniem ciepłej wody i pracą grzałki. Dlatego miesiące o podobnej długości mogą dać różne odczyty.
Nie zawsze. Sterownik może obliczać lub mierzyć zużycie tylko wybranych elementów, a podlicznik pokazuje pobór urządzeń faktycznie podłączonych do danego obwodu. Przed porównaniem wyników sprawdź granicę obu pomiarów.
Pomnóż rzeczywiste miesięczne zużycie energii w kWh przez cenę wynikającą z własnego rozliczenia energii. Uwzględnij sposób naliczania opłat w swojej taryfie i nie przenoś bezpośrednio stawki z rachunku innego gospodarstwa.
Czytasz odpowiedź na pojedyncze pytanie. W pełnym przewodniku znajdziesz uporządkowany plan całego tematu.
Zobacz przewodnik: Pompa ciepła vs alternatywyKalkulator OZC
Wpisz adres i zapotrzebowanie - kalkulator zwróci przedział kosztów dla Twojego przypadku, z dotacją i bez. Bez maila.
Otwórz kalkulator