Zaktualizowano
Paweł Więsak ·Opublikowano ·Zaktualizowano ·~9 min czytania
To, ile kWh dziennie zużywa pompa ciepła, trzeba ustalić dla konkretnego domu i dnia. Wynik zmieniają potrzeby cieplne, pogoda, temperatura zasilania, przygotowanie c.w.u. i praca grzałki. Najpewniejszy wynik daje różnica wskazań podlicznika pompy odczytanych w odstępie 24 godzin.
To, ile kWh dziennie zużywa pompa ciepła, nie jest stałą cechą urządzenia. Ten sam układ pobiera inną ilość energii w łagodną dobę, a inną podczas chłodu, podgrzewania większej ilości c.w.u. lub pracy grzałki elektrycznej. Dlatego dobowe zużycie warto mierzyć na osobnym liczniku i interpretować razem z warunkami pracy.
Pompa ciepła odpowiada na bieżące potrzeby budynku. Gdy dom szybciej traci ciepło, urządzenie musi dostarczyć go więcej. Gdy straty maleją, sprężarka może pracować z mniejszym obciążeniem albo robić dłuższe przerwy. Na wynik wpływa więc nie tylko powierzchnia domu, ale również izolacja przegród, szczelność, wentylacja, temperatura wewnętrzna, rodzaj odbiorników i temperatura zasilania instalacji.
Warto też rozróżnić moc od energii. Kilowat opisuje moc w danej chwili, a kilowatogodzina ilość energii zużytej w czasie. Urządzenie pobierające moc jednego kilowata przez godzinę zużywa jedną kilowatogodzinę. Moc grzewcza podana w nazwie modelu nie jest zatem tym samym co jego pobór elektryczny i nie mówi, ile energii zbierze się na liczniku przez dobę.[1]
Podobnie należy czytać współczynniki efektywności. COP jest stosunkiem ciepła oddanego przez pompę do pobranej energii elektrycznej w określonych warunkach. SCOP opisuje sprawność sezonową, a nie wynik jednej doby. Unijna metoda wyznaczania SCOP uwzględnia zmienne temperatury zewnętrzne i obciążenie częściowe, natomiast deklarowane zużycie roczne obejmuje również wskazane tryby poza aktywnym grzaniem.[2]
| Wartość | Co opisuje | Do czego jej użyć |
|---|---|---|
| kW | Moc chwilową urządzenia lub moc grzewczą | Do oceny obciążenia instalacji elektrycznej i zdolności grzewczej |
| kWh | Energię zsumowaną w czasie | Do odczytu zużycia i rozliczenia kosztu |
| COP | Relację ciepła do energii elektrycznej w konkretnych warunkach | Do analizy pojedynczego punktu pracy |
| SCOP | Relację sezonową dla warunków referencyjnych | Do porównywania urządzeń i prognozy sezonowej |
Najbardziej użyteczny pomiar daje podlicznik energii przeznaczony dla całej instalacji pompy ciepła. Granica pomiaru ma znaczenie. W badaniu terenowym Fraunhofer ISE do poboru systemu zaliczano sprężarkę, sterowanie, napęd źródła ciepła, taki jak wentylator albo pompa solanki, oraz grzałkę elektryczną. Tak zdefiniowany wynik mówi więcej niż sama energia sprężarki wyświetlana w sterowniku.[3]
Zrób zdjęcie licznika na początku i na końcu pomiaru, a obok zapisz warunki pracy. Taki prosty dziennik pozwala później odróżnić wzrost zużycia spowodowany pogodą od zmiany ustawień albo większego poboru c.w.u.
Nie wyliczaj zużycia pompy z różnicy wskazań głównego licznika domu, jeśli w tym samym czasie pracują inne odbiorniki, fotowoltaika lub magazyn energii. Taki wynik może błędnie sugerować usterkę i prowadzić do niepotrzebnych zmian ustawień albo wezwania serwisu.
Jeżeli sterownik pokazuje zużycie energii, sprawdź w instrukcji, czy jest to pomiar, czy wartość szacowana. Do kontroli rachunku i porównań między dobami lepsza jest jedna, niezmienna granica pomiaru. Nie należy mieszać odczytu sprężarki z odczytem całego systemu ani raz uwzględniać grzałki, a innym razem jej pomijać.
Jednodniowy odczyt jest informacją o konkretnej dobie, nie etykietą sprawności całej instalacji. Dopiero seria pomiarów wykonanych na tej samej granicy i zestawionych z pogodą, temperaturą zasilania oraz zużyciem c.w.u. pokazuje, czy pompa pracuje prawidłowo.
Bez pomiaru można przygotować prognozę, ale nie da się uczciwie podać rzeczywistego wyniku. Potrzebne są dwie wartości dotyczące tego samego okresu: ilość ciepła wymagana przez budynek oraz efektywność pompy w warunkach, w których ma to ciepło dostarczyć. Zależność można zapisać prosto: energia elektryczna jest równa potrzebnemu ciepłu podzielonemu przez współczynnik efektywności.
To obliczenie jest poprawne tylko wtedy, gdy licznik i ilość ciepła obejmują tę samą granicę systemu. Jeśli prognoza dotyczy ogrzewania pomieszczeń, nie można bez wyjaśnienia dodać do wyniku przygotowania c.w.u. Jeśli podany COP dotyczy samej sprężarki, prognoza nie obejmie automatycznie sterowania, pomp obiegowych ani grzałki.
Do prognozy całego sezonu lepszy jest SCOP dopasowany do klimatu i temperatury zasilania niż katalogowy COP z jednego punktu. Nie należy jednak dzielić rocznej prognozy przez liczbę dni i przedstawiać wyniku jako zużycia każdej doby. Rozporządzenie dotyczące etykiet energetycznych opiera obliczenia sezonowe na rozkładzie temperatur oraz obciążeniu częściowym, co właśnie pokazuje, że zapotrzebowanie nie rozkłada się równomiernie.[2]
Wraz ze spadkiem temperatury zewnętrznej zwykle rośnie ilość ciepła potrzebna do utrzymania tej samej temperatury w pomieszczeniach. W powietrznej pompie ciepła jednocześnie zmieniają się warunki po stronie źródła. Urządzenie może więc pracować dłużej, z innym obciążeniem i przechodzić przez cykle odszraniania. Dobowego wyniku z chłodnego, wilgotnego dnia nie należy porównywać bezpośrednio z wynikiem z dnia łagodnego.
Stan budynku wyznacza skalę tych zmian. Izolacja, okna, szczelność i wentylacja wpływają na straty ciepła. Sama powierzchnia nie wystarcza do prognozy. Dwa domy o podobnym metrażu mogą mieć odmienne zapotrzebowanie, dlatego zakres zużycia przypisany wyłącznie do liczby metrów kwadratowych byłby pozornie precyzyjny.
Pompa pracuje efektywniej, gdy różnica temperatur między źródłem a instalacją grzewczą jest mniejsza. Wyniki badań terenowych Fraunhofer ISE wskazują, że realna efektywność zależy od temperatur źródła, temperatur wymaganych do ogrzewania pomieszczeń i wody oraz od sposobu działania dodatkowych źródeł ciepła.[3] Zbyt wysoka krzywa grzewcza może więc zwiększać pobór, nawet jeśli w domu nie jest odczuwalnie cieplej.
Znaczenie ma również sposób regulacji. Częste ręczne podnoszenie temperatury, wymuszanie szybkiego dogrzania oraz niewłaściwe harmonogramy mogą zmieniać obciążenie. Ocena ustawień powinna uwzględniać komfort, a nie tylko najniższy odczyt licznika. Celem jest dostarczenie potrzebnego ciepła możliwie niską temperaturą zasilania, bez wychładzania domu i późniejszego gwałtownego nadrabiania.
Przygotowanie c.w.u. jest osobnym obciążeniem. Jego wielkość zależy od ilości zużytej wody, temperatury wody zimnej, nastawy zasobnika i strat postojowych. W dniu z większym poborem c.w.u. całkowite zużycie pompy może wzrosnąć, mimo że pogoda się nie zmieniła. Jeżeli sterownik udostępnia osobne liczniki dla ogrzewania i wody, warto zapisywać oba.
Grzałka elektryczna również zmienia obraz. Może wspierać urządzenie przy określonych warunkach, realizować funkcję higieniczną zasobnika albo uruchomić się po zmianie nastaw. Pobór grzałki powinien być widoczny w tej samej granicy pomiaru co pozostałe elementy systemu. W przeciwnym razie dobowe zużycie będzie zaniżone, a porównanie z rachunkiem przestanie się zgadzać.
Pojedynczy odczyt odpowiada przede wszystkim na pytanie, ile instalacja pobrała w konkretnych warunkach. Nie przesądza jeszcze o jakości doboru pompy ani o sprawności sezonowej. Do porównania potrzebna jest seria pomiarów wykonanych w ten sam sposób oraz notatki o pogodzie i sposobie użytkowania domu.
| Porównanie | Kiedy ma sens | Co może zafałszować wniosek |
|---|---|---|
| Doba do doby | Podobna pogoda, te same nastawy i ta sama granica pomiaru | Inny pobór c.w.u., praca grzałki, odszranianie |
| Tydzień do tygodnia | Znane warunki zewnętrzne i brak zmian w domu | Wyjazd domowników, zmiana harmonogramu, wietrzenie |
| Rok do roku | Pełny odczyt sezonowy zestawiony z przebiegiem pogody | Modernizacja budynku, inna temperatura wewnętrzna, zmiana taryfy mylona ze zmianą energii |
| Dom do domu | Znane zapotrzebowanie, podobna instalacja i identyczna granica pomiaru | Porównanie wyłącznie po metrażu lub mocy urządzenia |
Rachunek za energię nie jest zamiennikiem licznika kWh. Koszt zależy dodatkowo od taryfy, strefy czasowej, opłat oraz rozliczenia energii z własnej instalacji. Najpierw porównuje się energię, a dopiero później jej cenę. Dzięki temu zmiana taryfy nie zostanie błędnie uznana za zmianę sprawności pompy.
Zacznij od sprawdzenia danych, nie od wyłączania funkcji ochronnych. Potwierdź stan podlicznika, zakres raportu sterownika i aktywność grzałki. Następnie zestaw wynik z temperaturą zewnętrzną, temperaturą zasilania oraz poborem c.w.u. Dopiero taki komplet pokazuje, czy wzrost ma logiczną przyczynę.
Zmiany ustawień wprowadzaj pojedynczo i obserwuj skutek. Kilka korekt wykonanych jednocześnie utrudnia ustalenie, która z nich wpłynęła na zużycie. Nie obniżaj parametrów poniżej wymagań instalacji ani nie wyłączaj zabezpieczeń opisanych przez producenta.
Odpowiedź na pytanie, ile kWh dziennie zużywa pompa ciepła, powinna pochodzić z licznika konkretnej instalacji. Różnica odczytów po 24 godzinach daje wynik dla danej doby, ale jego sens ujawnia się dopiero po zapisaniu pogody, temperatury zasilania, przygotowania c.w.u. i pracy grzałki.
Do prognoz można użyć zapotrzebowania na ciepło oraz COP albo SCOP, pod warunkiem zachowania tej samej granicy obliczeń. Nie należy jednak przedstawiać jednej liczby jako normy dla wszystkich domów. Najlepsza ocena łączy pomiar energii, warunki pracy i serię porównywalnych odczytów.
Definicje pojęć, które pojawiły się w tej odpowiedzi.
Twoja ocena pomaga nam ulepszać treści.
Tak 298 · Nie 134 · 432 głosy
Dziękujemy za głos.
Pytania z naszej bazy podobne tematycznie - rozszerzające temat:
Nie. Moc grzewcza modelu opisuje zdolność dostarczania ciepła w określonych warunkach, a nie stały pobór elektryczny. Zużycie w kWh powstaje przez zsumowanie rzeczywistego poboru w czasie i zależy od obciążenia oraz efektywności.
Może być pomocny, ale najpierw sprawdź, czy aplikacja pokazuje pomiar, czy szacunek oraz czy obejmuje grzałkę i osprzęt. Do porównania z rachunkiem najpewniejszy jest osobny licznik całej instalacji pompy.
Budynek traci wtedy więcej ciepła, a powietrzna pompa pracuje przy mniej korzystnych warunkach źródła. Na wynik mogą dodatkowo wpływać wyższa temperatura zasilania, odszranianie i praca grzałki.
Tak, jeśli pytanie dotyczy całej energii pobieranej przez pompę. Warto jednak zapisywać ogrzewanie pomieszczeń i przygotowanie c.w.u. osobno, gdy sterownik udostępnia taki podział.
Używaj tej samej granicy pomiaru i zestawiaj dni o podobnej pogodzie oraz tych samych nastawach. Zapisuj też pobór c.w.u., aktywność grzałki i nietypowe zdarzenia, ponieważ mogą zmienić wynik niezależnie od ogrzewania domu.
Czytasz odpowiedź na pojedyncze pytanie. W pełnym przewodniku znajdziesz uporządkowany plan całego tematu.
Zobacz przewodnik: Pompa ciepła vs alternatywyKalkulator OZC
Wpisz adres i zapotrzebowanie - kalkulator zwróci przedział kosztów dla Twojego przypadku, z dotacją i bez. Bez maila.
Otwórz kalkulator