Słownik pojęć Pompy ciepła

Pompa ciepła

Definicja w jednym zdaniu

Pompa ciepła to urządzenie, które pobiera ciepło z otoczenia (powietrza, gruntu lub wody) i przekazuje je do instalacji grzewczej budynku.

Paweł Więsak redaktor naczelny PoliczCiepło.pl

Opublikowano ~3 min czytania

Autor i weryfikacja

Paweł Więsak

Redaktor naczelny · ekspert ds. rynku OZE

Ekspert ds. rynku OZE z wieloletnim doświadczeniem. Nad każdym materiałem na PoliczCiepło.pl czuwa redakcyjnie: dobiera temat, weryfikuje dane i odpowiada za tezę.

Profil autora

Pompa ciepła to urządzenie, które pobiera ciepło z otoczenia (powietrza, gruntu lub wody) i przekazuje je do instalacji grzewczej budynku.

Definicja

Pompa ciepła to maszyna cieplna, która umożliwia transport energii cieplnej z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o wyższej temperaturze, kosztem dostarczonej energii mechanicznej (lub elektrycznej) [1]. Proces ten odbywa się w oparciu o cykl termodynamiczny, najczęściej sprężarkowy, wykorzystujący czynnik chłodniczy [3]. Pompy ciepła znajdują zastosowanie w ogrzewaniu pomieszczeń, przygotowaniu ciepłej wody użytkowej lub chłodzeniu, przy czym ich efektywność wyraża się współczynnikiem COP (Coefficient of Performance) [1], tj. stosunkiem ilości dostarczonego ciepła do ilości pobranej energii napędowej.

Kontekst

Pompy ciepła coraz częściej stosowane są w nowoczesnych budynkach jednorodzinnych oraz obiektach komercyjnych, gdzie zastępują tradycyjne kotły [1]. Ich popularność rośnie ze względu na efektywność energetyczną, niską emisję zanieczyszczeń i możliwość współpracy z instalacjami OZE. Wyróżnia się kilka głównych typów: powietrzne (np. pompa ciepła powietrze-powietrze, powietrze-woda), gruntowe (gruntowa pompa ciepła) i wodne. Modele powietrzne są najtańsze i najłatwiejsze w instalacji, lecz mają ograniczenia wydajności przy niskiej temperaturze otoczenia (np. spadek efektywności lub konieczność odszraniania) [1]. Gruntowe pompy ciepła zapewniają wyższą stabilność parametrów zimą [1] - więcej o konstrukcji i wyglądzie urządzeń przeczytasz w haśle jak wygląda pompa ciepła. Cena pompy ciepła zależy od typu, mocy i zakresu instalacji, a inwestycję można wspierać z programów dopłat, takich jak Moje Ciepło. Produkty konkretnych marek i rankingów są omówione np. w haśle pompy ciepła Kaisai. Pompa ciepła w budynkach powinna współpracować z elementami takimi jak bufor ciepła lub magazyn ciepła, szczególnie przy ogrzewaniu podłogowym lub systemach niskotemperaturowych. Wybór i dobór urządzenia należy dostosować do OZC budynku - szczegóły w rankingach i wyliczeniach pompa ciepła ile kW.

Wzór i oznaczenia

Wzór na współczynnik efektywności (COP) pompy ciepła: Qout Win
COP
Coefficient of Performance - współczynnik efektywności pompy ciepła
Qout
ilość ciepła dostarczonego do systemu grzewczego, [kWh lub J]
Win
ilość energii elektrycznej zużytej przez pompę, [kWh lub J]

Przykład

Źródła

  1. Wikipedia: Pompa ciepła (dostęp: 2026-05-05)
  2. Wikipedia: Czynnik chłodniczy (dostęp: 2026-05-05)
  3. Wikipedia: Cykl Carnota (dostęp: 2026-05-05)

Przykład obliczeniowy

Obliczanie oszczędności energii z pompą ciepła

Przykład: pompa ciepła powietrze-woda do ogrzewania domu (COP = 3,5). W jednym sezonie grzewczym potrzeba 10 000 kWh ciepła.

  1. Krok 1: Wyznaczenie zużycia energii elektrycznej Win = frac{Qout}{COP} = frac{10 000 text{kWh}}{3,5} 2 857 kWh energii elektrycznej zostanie zużyte przez pompę.
  2. Krok 2: Porównanie z tradycyjnym elektrycznym ogrzewaniem Win^{(tradycyjny)} = Qout = 10 000 text{kWh} Tradycyjne ogrzewanie elektryczne zużyje 10 000 kWh.
  3. Krok 3: Obliczenie rocznej oszczędności energii Oszczędność = 10 000 text{kWh} - 2 857 text{kWh} Oszczędzamy około 7 143 kWh energii elektrycznej rocznie.

Obliczenia dotyczą typowych warunków pracy pompy ciepła wg efektywności potwierdzonej w [1].

Tabela porównawcza

Wskaźnik Co mierzy Tryb Bazowy okres
COP (współczynnik efektywności) opisywane hasło Stosunek energii cieplnej oddanej do energii elektrycznej pobranej. ilościowy różne (najczęściej sezon grzewczy)
Rodzaj pompy (powietrzna, gruntowa, wodna) opisywane hasło Typ źródła dolnego - decyduje o efektywności i kosztach inwestycji. jakościowy stały
Spadek efektywności przy niskiej temp. zewnętrznej Dotyczy głównie powietrznych pomp ciepła. ilościowy/jakościowy zimowe min.
Koszt inwestycji Zależny od typu pompy, zakresu instalacji i prac ziemnych. ilościowy jednorazowo (zakup/montaż)

Wzmiankowane w artykułach

Dobierz wykonawców

Znajdź trzy firmy do realizacji

Podaj kod pocztowy, zaznacz zakres prac i zostaw kontakt. Resztę robimy my.

Bezpłatnie, bez zobowiązań

Pytania o hasło

Najczęstsze pytania

Jak działa pompa ciepła?
Pompa ciepła działa, pobierając ciepło z otoczenia (powietrza, gruntu lub wody) za pomocą czynnika chłodniczego, który następnie podlega sprężaniu, podwyższając swoją temperaturę, a ciepło to jest oddawane do systemu grzewczego budynku [1], [3].
Jakie rodzaje pomp ciepła są dostępne?
Wyróżniamy trzy główne typy: powietrzne (powietrze-powietrze i powietrze-woda), gruntowe oraz wodne. Gruntowa pompa ciepła cechuje się wyższą efektywnością zimą - więcej w haśle gruntowa pompa ciepła [1].
Jaka jest efektywność pompy ciepła?
Efektywność określa współczynnik COP. Przeciętnie nowoczesna powietrzna pompa ciepła osiąga COP około 3,5, co oznacza, że z 1 kWh energii elektrycznej powstaje 3,5 kWh ciepła [1].
Jak zmienia się wydajność pompy ciepła zimą?
Wydajność powietrznych pomp ciepła spada wraz z obniżeniem się temperatury zewnętrznej; gruntowe pompy ciepła utrzymują wyższą stabilność wydajności w niskich temperaturach [1].
Czy pompa ciepła nadaje się do modernizacji starszego budynku?
Tak, pod warunkiem prawidłowego doboru mocy i współpracy z buforem ciepła lub instalacją niskotemperaturową - szczegóły w haśle bufor ciepła.
Od czego zależy cena pompy ciepła?
Cena pompy ciepła zależy od typu urządzenia, mocy, rodzaju dolnego źródła i zakresu dodatkowych prac instalacyjnych [1].
Czy można uzyskać dofinansowanie na pompę ciepła?
Tak, inwestycja w pompę ciepła może być wsparta np. z programu Moje Ciepło lub innych aktualnych programów wsparcia dla OZE.

Dalej w serwisie

Gdzie o tym piszemy

To hasło pojawia się w tych materiałach:

Krótka sonda

Czy to hasło było pomocne?

Twoja ocena podpowiada nam, które hasła wymagają dopracowania.

Następny krok

Poznaj kolejne pojęcia

Zobacz hasła z kategorii Pompy ciepła i wróć do nich, gdy będą potrzebne.

Przejdź do kategorii

Krok 1 Lokalizacja

Inteligentne dopasowanie

Polecimy 3 firmy
z Twojej okolicy

Co chcesz poprawić
w swoim domu?

To już ostatni krok

Dobierzemy 3 najlepsze firmy

Bezpłatnie, bez zobowiązań. Odpowiedź w 24h.

Zaznacz wszystko, co pasuje. Możesz wybrać kilka.

Kontakt przekażemy dopiero po Twojej zgodzie.

Dobierzemy firmy do lokalizacji, usług i opinii Ty podajesz minimum. My robimy resztę.
Wybierz potrzeby - nie musisz znać technologii Dopasowanie wykonamy za Ciebie.
Dwie rzeczy gotowe: lokalizacja i zakres usług Podaj kontakt, aby otrzymać rekomendacje.
  1. 1 Lokalizacja
  2. 2 Usługi
  3. 3 Kontakt
1 Gdzie szukać firm?
2 Co Cię interesuje? zaznacz wszystkie pasujące
3 Jak się z Tobą skontaktować?
Dodatkowe szczegóły opcjonalne, ale pomaga AI

Zostały 2 krótkie kroki

Jeszcze tylko dane kontaktowe

Bezpłatna rekomendacja - nie jest zleceniem

  • Bez opłat
  • Bez zlecenia
  • Bez spamu
  • Kontakt po zgodzie
  • Dane chronione