Piec setlans to historyczny typ pieca opalanego paliwem stałym, służący do ogrzewania pomieszczeń i przygotowania posiłków, istotny w rozwoju techniki cieplnej.
Definicja
Piec setlans to tradycyjny rodzaj pieca domowego, wykorzystywanego do ogrzewania wnętrz oraz gotowania, opalanego przede wszystkim paliwem stałym, takim jak drewno lub węgiel. Składa się z paleniska, kanałów dymowych zapewniających wymianę ciepła z otoczeniem oraz komina. Stanowi przykład prostego urządzenia grzewczego, w którym przemiany energetyczne zachodzą zgodnie z podstawowymi prawami termodynamiki. Z powodu rozwoju współczesnych technologii grzewczych (np. piec gazowy, piec na prąd) piece setlans zostały wyparte z nowych budynków, lecz wciąż bywają spotykane w starszych zabudowaniach.
Kontekst
Piec setlans jest pierwotnym rozwiązaniem z zakresu ogrzewania domowego, charakterystycznym dla architektury ludowej i wiejskiej. Jego budowa i funkcja są zbliżone do innych dawnych rozwiązań, takich jak piec berski, jednak bez specjalistycznych rozwiązań poprawiających sprawność cieplną. W piecu setlans ciepło powstałe podczas spalania paliwa przekazywane jest przez masywną konstrukcję ścian lub sklepienia na pomieszczenia użytkowe oraz płytę kuchenną. Typowy piec setlans nie posiada skomplikowanych systemów oczyszczania spalin czy kontroli temperatury i wykazuje, w porównaniu do nowoczesnych urządzeń (jak piec tekla lub piece gazowe), niższą sprawność energetyczną oraz wyższe emisje zanieczyszczeń. Współcześnie w Polsce piece takie spotyka się sporadycznie, głównie w budynkach historycznych, skansenach i gospodarstwach agroturystycznych, gdzie stanowią ważny element dziedzictwa kulturowego. Ich stosowanie ograniczają aktualne wymagania środowiskowe oraz coraz większa dostępność zaawansowanych technologicznie rozwiązań grzewczych. W obiektach zabytkowych piece tego typu mogą być poddawane renowacji z zachowaniem ich historycznego charakteru i dbałością o bezpieczeństwo.
Tabela porównawcza
| Wskaźnik | Co mierzy | Tryb | Bazowy okres |
|---|---|---|---|
| Paliwo opisywane hasło | Drewno, węgiel, słoma (paliwa stałe) | tradycyjny | XIX-XX wiek |
| Sprawność opisywane hasło | Niska (ok. 30-50%) | tradycyjny | XIX-XX wiek |
| Kontrola spalania opisywane hasło | Brak precyzyjnej regulacji | manualny | XIX-XX wiek |
| Nowoczesne alternatywy | np. piec gazowy, piec na prąd, piec tekla | zautomatyzowany | od XX w. |
| Zastosowanie opisywane hasło | Ogrzewanie i gotowanie | tradycyjny | XIX-XX wiek |
Źródła
- Wikipedia: Termodynamika (dostęp: 2024-06-06)
Dobierz wykonawców
Znajdź trzy firmy do realizacji
Podaj kod pocztowy, zaznacz zakres prac i zostaw kontakt. Resztę robimy my.
Bezpłatnie, bez zobowiązań
Pytania o hasło
Najczęstsze pytania
Do czego służy piec setlans?
Jak zbudowany jest tradycyjny piec setlans?
Czym różni się piec setlans od pieca berskiego?
Jakie są wady stosowania pieca setlans?
Czy piec setlans można użytkować obecnie?
Jakie alternatywy dla pieca setlans stosuje się współcześnie?
Krótka sonda
Czy to hasło było pomocne?
Twoja ocena podpowiada nam, które hasła wymagają dopracowania.
Następny krok
Poznaj kolejne pojęcia
Zobacz hasła z kategorii Termodynamika i wróć do nich, gdy będą potrzebne.
Przejdź do kategorii