Jak napełnić układ glikolem?

Najpierw ustal, który układ napełniasz

Określenie „układ glikolowy” może oznaczać dolne źródło gruntowej pompy ciepła, obieg kolektorów słonecznych albo wydzielony obieg zewnętrznej jednostki pompy ciepła. Elementy instalacji są podobne, ale dopuszczony płyn, wymagane stężenie, położenie zaworów i ciśnienie napełnienia mogą być inne. Dlatego instrukcja konkretnego urządzenia oraz schemat hydrauliczny mają pierwszeństwo przed ogólną procedurą.

Przygotowanie do napełniania glikolem

Przed rozpoczęciem wyłącz źródło ciepła i pompę obiegową zgodnie z instrukcją serwisową. Instalacja solarna powinna być w stanie, w którym temperatura płynu pozwala bezpiecznie wykonywać czynności serwisowe. Sprawdź, czy znasz funkcję każdego zaworu, czy króćce napełniania są drożne i czy wąż powrotny można bezpiecznie poprowadzić do zbiornika. Jeśli schemat zaworów jest nieczytelny albo układ nie ma punktów napełniania, dalsza praca wymaga oceny instalatora.

Przygotuj pompę do napełniania instalacji glikolem ze zbiornikiem, wąż tłoczny, wąż powrotny, filtr zanieczyszczeń, manometr oraz przyrząd właściwy do sprawdzania stężenia użytego płynu. Potrzebny jest też zamykany pojemnik na płyn spuszczony z instalacji. Materiały uszczelnień, węży i pompy muszą być zgodne z wybranym nośnikiem ciepła.

Jeżeli w układzie znajduje się stary płyn, nie dolewaj nowego tylko po kolorze. Najpierw ustal jego typ, stan i możliwość mieszania z planowanym produktem. Zanieczyszczony albo nieznany płyn może wymagać opróżnienia i płukania zgodnie z zaleceniami producenta instalacji. Przed końcowym napełnieniem trzeba też usunąć przyczynę wcześniejszego ubytku, bo samo podniesienie ciśnienia nie naprawia nieszczelności.

Jak przygotować płyn glikolowy?

Najbezpieczniejszym punktem wyjścia jest gotowy płyn zaakceptowany przez producenta urządzenia. Jeśli dokumentacja dopuszcza koncentrat, mieszankę przygotuj przed napełnianiem w czystym pojemniku albo w zbiorniku pompy napełniającej. Caleffi zaleca wymieszanie glikolu z odpowiednią wodą do właściwego udziału przed wtłoczeniem mieszaniny do systemu.^[2] Wlewanie koncentratu i wody osobno do instalacji utrudnia ocenę rzeczywistego stężenia w poszczególnych częściach obiegu.

Stężenia nie dobiera się zasadą „im więcej glikolu, tym lepiej”. Należy uwzględnić wymagania urządzenia, oczekiwaną ochronę przed zamarzaniem oraz instrukcję producenta płynu. Zbyt pochopna zmiana proporcji wpływa na właściwości mieszaniny i może wyprowadzić instalację poza warunki przewidziane w projekcie.

Po wymieszaniu pobierz próbkę i sprawdź ją przyrządem odpowiednim dla danego rodzaju nośnika. Instrukcja Vaillant dla obiegu solanki wymaga kontroli proporcji i wskazuje refraktometr jako narzędzie pomiarowe.^[1] Wynik porównaj z dokumentacją użytego płynu, a nie ze skalą przeznaczoną dla innej substancji.

Napełnianie układu glikolem krok po kroku

1. Podłącz węże. Wąż tłoczny pompy napełniającej podłącz do właściwego zaworu serwisowego, a wąż powrotny do drugiego zaworu i skieruj do zbiornika pompy. Jeżeli instrukcja wymaga filtra na tłoczeniu, zamontuj go przed wpuszczeniem płynu do instalacji.
2. Ustaw zawory do płukania. Odizoluj napełniany obieg od pozostałej części instalacji. W układzie z rozdzielaczem otwieraj gałęzie w kolejności przewidzianej przez projekt, aby przepływ rzeczywiście przeszedł przez każdą pętlę.
3. Napełnij zbiornik pompy. Końcówka ssawna musi pozostawać zanurzona. Uzupełniaj płyn z zapasem, zanim poziom odsłoni ssanie, ponieważ ponowne zassanie powietrza cofa efekt odpowietrzania.
4. Uruchom pompę napełniającą. Tłocz płyn w kierunku wyznaczonym przez schemat. Instrukcja Vaillant opisuje połączenie przewodu tłocznego i powrotnego, napełnienie z pojemnika przez filtr oraz płukanie obiegu pompą serwisową.^[1]
5. Obserwuj powrót. Początkowo wąż może odprowadzać mieszaninę płynu i powietrza. Kontynuuj cyrkulację, aż strumień powrotny będzie równy i bez widocznych pęcherzy. Jeżeli instalacja ma kilka pętli, odpowietrzaj je kolejno, a potem sprawdź cały obieg przy wszystkich zaworach w ustawieniu roboczym.
6. Zamknij obieg w prawidłowej kolejności. Zastosuj kolejność zamykania zaworów i wyłączania pompy podaną w instrukcji urządzenia, aby nie spuścić uzyskanego ciśnienia i nie wprowadzić powietrza przez przewód powrotny.
7. Ustaw ciśnienie napełnienia. Odczytaj manometr i doprowadź układ do wartości określonej dla danego urządzenia oraz temperatury płynu. Nie kopiuj nastawy z innej pompy ciepła lub stacji solarnej.
8. Przywróć konfigurację roboczą. Odłącz węże, zamknij króćce serwisowe, otwórz zawory odcięte na czas płukania i sprawdź szczelność połączeń.

Jak sprawdzić odpowietrzenie i szczelność?

Brak pęcherzy w przewodzie powrotnym jest ważnym sygnałem, ale nie kończy kontroli. Po uruchomieniu pompy obiegowej powietrze z lokalnych kieszeni może zostać przeniesione do separatora lub odpowietrznika. Instrukcja Vaillant przewiduje ponowne odpowietrzenie po uruchomieniu pompy ciepła, a w ramach obsługi także kontrolę stężenia, ciśnienia i szczelności obiegu.^[1]

Po pierwszym obiegu sprawdź manometr, próbkę płynu, przepływ w dostępnych wskaźnikach oraz wszystkie połączenia, które były rozpinane. Spadek ciśnienia nie powinien być automatycznie korygowany kolejną porcją płynu. Najpierw trzeba ustalić, czy wynika z dalszego odpowietrzania, zmiany temperatury, czy nieszczelności.

Co zrobić z płynem po napełnieniu?

Resztę świeżej mieszanki przelej do szczelnego, opisanego pojemnika. Etykieta powinna pozwolić później rozpoznać produkt i przygotowane stężenie. Nie przelewaj płynu do opakowania po napoju ani do pojemnika bez opisu. Zużyty lub nieznany płyn trzymaj oddzielnie i postępuj z nim według karty charakterystyki oraz lokalnych zasad odbioru odpadów.

W dokumentacji serwisowej zapisz rodzaj płynu, wynik pomiaru stężenia, ciśnienie po odpowietrzeniu oraz zakres wykonanych prac. Dzięki temu kolejne uzupełnienie nie będzie polegało na zgadywaniu, a serwisant łatwiej odróżni zwykłą korektę od powtarzającego się ubytku.

Najważniejsze zasady na koniec

Prawidłowe napełnianie glikolem nie polega wyłącznie na wtłoczeniu płynu do chwili pojawienia się wskazania na manometrze. Trzeba użyć właściwej mieszaniny, zachować kierunek przepływu, przepłukać wszystkie gałęzie, usunąć powietrze i sprawdzić układ ponownie po uruchomieniu.

Jeśli nie masz dokumentacji, nie znasz rodzaju starego płynu, widzisz ślady wycieku albo nie możesz jednoznacznie ustawić zaworów serwisowych, zatrzymaj pracę. W takiej sytuacji bezpieczniejsza jest diagnostyka instalatora niż uzupełnianie układu metodą prób.