Czy każdy z małżonków może odliczyć ulgę termomodernizacyjną?

Odrębne prawo każdego małżonka do ulgi

Ulga termomodernizacyjna nie jest jednym wspólnym odliczeniem przypisanym do domu albo do małżeństwa. Jest uprawnieniem konkretnego podatnika. Każdy z małżonków, który jest właścicielem lub współwłaścicielem jednorodzinnego budynku mieszkalnego i spełnia warunki ulgi, rozlicza ją we własnym zeznaniu. Wspólne złożenie PIT nie łączy małżonków w jednego podatnika na potrzeby limitu.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że każdy z małżonków dysponuje odrębnym limitem 53 000 zł. Niewykorzystana część limitu jednej osoby nie zwiększa limitu drugiej. Limit dotyczy wszystkich przedsięwzięć termomodernizacyjnych realizowanych przez danego podatnika we wszystkich domach, których jest właścicielem lub współwłaścicielem.^[1]

Własność domu a prawo do ulgi

Samo pozostawanie w małżeństwie nie wystarcza do skorzystania z ulgi. Podatnik musi mieć status właściciela albo współwłaściciela domu jednorodzinnego. Aktualne wyjaśnienia administracji skarbowej wskazują również, że status ten powinien istnieć w momencie dokonywania odliczenia, czyli składania zeznania podatkowego.^[2]

Jeżeli dom należy do majątku wspólnego, co do zasady oboje małżonkowie są jego właścicielami i mogą rozważyć podział kwalifikowanego wydatku między swoje rozliczenia. Jeżeli dom jest majątkiem osobistym jednego małżonka, drugi małżonek nie uzyskuje prawa do ulgi wyłącznie dlatego, że pozostaje w związku małżeńskim albo uczestniczył organizacyjnie w remoncie. Trzeba osobno sprawdzić tytuł własności, sposób zapłaty i dane na fakturze.

Wspólność majątkowa i faktury

Przy wspólności majątkowej ważne jest to, że wydatek na wspólny dom może być poniesiony z majątku wspólnego. W takim przypadku, zgodnie z objaśnieniami Ministerstwa Finansów, odliczenia może dokonać jeden małżonek albo oboje małżonkowie w równych częściach lub w innej ustalonej przez siebie proporcji. Faktura wystawiona tylko na jednego z nich nie wyklucza takiego podziału, jeśli wydatek pochodzi z majątku wspólnego i dotyczy domu należącego do tego majątku.^[1]

Nie ma więc obowiązku automatycznego dzielenia każdej faktury po połowie. Małżonkowie mogą dobrać proporcję do swoich podstaw opodatkowania, pamiętając o indywidualnym limicie oraz zakazie odliczenia większej kwoty niż wspólnie poniesiony wydatek. Dobrą praktyką jest zapisanie przyjętego podziału w domowej dokumentacji, aby suma wykazana w obu PIT-ach była łatwa do odtworzenia.

Rozdzielność majątkowa i własne wydatki

Przy rozdzielności majątkowej nie działa zasada swobodnego dzielenia wydatku poniesionego przez drugiego małżonka. Każdy podatnik odlicza własne wydatki, o ile jest właścicielem lub współwłaścicielem domu i spełnia pozostałe warunki. Nie można przenieść wydatku na małżonka tylko dlatego, że ma on wyższy dochód albo większą część niewykorzystanego limitu.

Jeżeli uprawniony małżonek poniósł wydatek, ale jego dochód lub przychód w danym roku nie pozwala na pełne odliczenie, nieodliczona część może przejść na kolejne lata. Okres rozliczania nie może być dłuższy niż 6 lat, liczonych od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.^[1] To nadal odliczenie tej samej osoby, a nie możliwość przekazania go współmałżonkowi.

Warunki dotyczące przedsięwzięcia termomodernizacyjnego

Podział wydatku między małżonków jest dopiero drugim krokiem. Najpierw sam wydatek musi kwalifikować się do ulgi. Powinien dotyczyć przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w istniejącym domu jednorodzinnym i mieścić się w zamkniętym wykazie materiałów budowlanych, urządzeń oraz usług określonym w rozporządzeniu. Obowiązujący wykaz obejmuje między innymi elementy docieplenia, stolarkę okienną i drzwiową, pompę ciepła z niezbędną infrastrukturą, instalację fotowoltaiczną, magazyn energii lub ciepła oraz określone usługi montażowe i projektowe.^[3]

Przedsięwzięcie trzeba zakończyć w okresie 3 kolejnych lat, liczonych od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Jeżeli termin nie zostanie dochowany, wcześniej odliczone kwoty trzeba doliczyć do dochodu lub przychodu za rok, w którym upłynął termin.^[2]

Dotacja a odliczenie małżonków

Ulgę można łączyć z programem dotacyjnym, ale nie wolno odliczyć części wydatku sfinansowanej lub zwróconej podatnikowi. Małżonkowie powinni więc najpierw ustalić koszt kwalifikowany po odjęciu dofinansowania, a dopiero potem podzielić pozostałą kwotę między swoje zeznania. Ta zasada dotyczy także sytuacji, w której zwrot następuje po złożeniu PIT.

Jeżeli dotacja zostanie wypłacona po roku, w którym wydatek odliczono, zwróconą część trzeba uwzględnić w rozliczeniu zgodnie z zasadami wskazanymi przez administrację skarbową. Co do zasady kwotę wcześniej odliczoną i następnie zwróconą dolicza się do dochodu lub przychodu w zeznaniu za rok otrzymania zwrotu.^[2]

Jak przygotować dokumenty do dwóch rozliczeń?

1. Sprawdźcie, czy oboje jesteście właścicielami lub współwłaścicielami domu.
2. Ustalcie, czy wydatek pochodził z majątku wspólnego, czy z majątku osobistego jednego z małżonków.
3. Porównajcie każdą fakturę z aktualnym wykazem materiałów, urządzeń i usług objętych ulgą.
4. Odejmijcie dotacje, refundacje i inne zwroty dotyczące danego wydatku.
5. Przypiszcie kwalifikowaną kwotę do małżonków zgodnie z zasadami właściwymi dla waszego ustroju majątkowego.
6. Sprawdźcie indywidualny limit oraz dochód lub przychód dostępny do odliczenia u każdej osoby.
7. Zachowajcie faktury, potwierdzenia zapłaty i własne zestawienie podziału na wypadek późniejszej weryfikacji.

Taka kolejność chroni przed najczęstszym błędem: rozpoczęciem obliczeń od podwójnego limitu bez sprawdzenia, kto był właścicielem, kto poniósł wydatek i jaka część kosztu pozostała po dotacji. Jeżeli stan własności, rozdzielność majątkowa albo przepływy między majątkami są nietypowe, warto przed wysłaniem zeznania potwierdzić sposób rozliczenia z doradcą podatkowym lub Krajową Informacją Skarbową.

Podsumowanie zasad dla małżonków

Każdy z małżonków może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej jako odrębny podatnik, jeżeli ma wymagany tytuł własności i spełnia warunki dotyczące wydatku. Przy wspólnym domu i wspólnym finansowaniu małżonkowie mogą ustalić proporcję odliczenia, lecz nie mogą powielić tego samego kosztu. Przy rozdzielności majątkowej każdy pozostaje przy wydatkach poniesionych przez siebie.

Bezpieczne rozliczenie zaczyna się od dokumentów, a nie od limitu: aktu własności, ustroju majątkowego, faktur, płatności i informacji o dotacji. Dopiero po ustaleniu kwoty kwalifikowanej warto rozdzielić ją między zeznania i sprawdzić, ile każdy małżonek może faktycznie odliczyć w danym roku.