Jaka jest najmniejsza pompa ciepła?

Co oznacza najmniejsza pompa ciepła?

Przy porównywaniu urządzeń trzeba najpierw ustalić ich zadanie. Klimatyzator z funkcją grzania jest pompą ciepła powietrze-powietrze i może obsługiwać jedno pomieszczenie lub strefę. Pompa powietrze-woda albo gruntowa współpracuje z wodną instalacją grzewczą. Jeszcze inną kategorią jest pompa do CWU, zintegrowana z zasobnikiem lub do niego podłączana. Tych urządzeń nie należy układać w jeden ranking według mocy, ponieważ przekazują ciepło do innych odbiorników i pracują w innych warunkach.

Na pytanie o najmniejszy model można odpowiedzieć tylko w obrębie wybranej kategorii i konkretnego katalogu. Oferta producentów się zmienia, dlatego bezpieczniej mówić o przykładach dostępnych typoszeregów niż ogłaszać jeden model najmniejszym na całym rynku.

Dlaczego moc nominalna nie wystarcza do porównania?

Moc nominalna jest wartością podaną dla określonego punktu pracy. W zapisie używanym w kartach pomp powietrze-woda litera A opisuje temperaturę powietrza, a litera W temperaturę wody. Wynik dla łagodnego powietrza zewnętrznego i niskiej temperatury zasilania nie odpowiada automatycznie mocy dostępnej podczas mrozu lub przy zasilaniu grzejników cieplejszą wodą.

Czy pompa ciepła o mocy 1-2 kW wystarczy do ogrzewania?

Może wystarczyć do małej strefy albo budynku o bardzo niskim obciążeniu cieplnym, ale nie da się tego rozstrzygnąć na podstawie metrażu. Dwa lokale o tej samej powierzchni mogą różnić się izolacją, powierzchnią przegród zewnętrznych, szczelnością, wentylacją, temperaturą wewnętrzną i lokalnymi warunkami klimatycznymi. Znaczenie ma też to, czy pompa ma ogrzewać całość, czy współpracować z drugim źródłem.

Punktem wyjścia jest projektowe obciążenie cieplne budynku lub obsługiwanej strefy. Norma PN-EN 12831-1 opisuje metodę wyznaczania mocy potrzebnej do utrzymania projektowej temperatury wewnętrznej przy projektowych warunkach zewnętrznych.^[5] Dopiero z takim wynikiem można sprawdzić w danych producenta, czy mała pompa zapewnia wymaganą moc w odpowiedniej temperaturze.

Pompa do CWU to inne zadanie

Urządzenie do ciepłej wody użytkowej może mieć moc grzewczą niższą niż mała pompa do ogrzewania pomieszczeń, lecz nie jest przez to jej zamiennikiem. Pompa do CWU ładuje zasobnik, a czas nagrzewania zależy między innymi od temperatury powietrza pobieranego przez urządzenie, pojemności zbiornika i temperatury docelowej. W karcie Bosch Compress 5000 DW ta sama jednostka ma różne wartości mocy znamionowej dla różnych punktów badania, co dobrze pokazuje, dlaczego liczba bez warunków jest niepełna.^[4]

Jak wybrać najmniejszą odpowiednią pompę ciepła?

Celem nie jest znalezienie urządzenia o najniższej liczbie w katalogu. Celem jest wybór najmniejszej pompy, która pokryje założone zadanie bez utraty komfortu i która będzie potrafiła ograniczyć moc wtedy, gdy zapotrzebowanie spadnie. To wymaga połączenia danych budynku z mapą pracy konkretnego modelu.

1. Określ zakres zadania. Zdecyduj, czy pompa ma ogrzewać jedno pomieszczenie, cały lokal, wodną instalację CO, CWU, czy jednocześnie CO i CWU.
2. Wyznacz obciążenie cieplne. Użyj danych przegród, wentylacji i lokalnej temperatury projektowej. Nie zastępuj obliczenia samym metrażem.
3. Ustal parametry odbiorników. Dla instalacji wodnej sprawdź wymaganą temperaturę zasilania. Dla systemu powietrznego oceń zasięg nawiewu i podział pomieszczeń.
4. Porównaj moc w warunkach projektowych. Szukaj tabeli lub wykresu producenta dla temperatury zewnętrznej i temperatury zasilania odpowiadających Twojemu przypadkowi.
5. Sprawdź dolną granicę modulacji. Ma ona znaczenie podczas łagodniejszej pogody i przy małym chwilowym odbiorze ciepła.
6. Oddziel moc sprężarki od grzałki. Wbudowana grzałka elektryczna może zwiększać moc całego systemu, ale nie powinna być mylona z mocą samego obiegu pompy ciepła.

Co sprawdzić w karcie katalogowej małej pompy?

Najbardziej użyteczna karta nie ogranicza się do jednej wartości nominalnej. Powinna pozwolić odczytać zachowanie urządzenia w różnych warunkach. Jeżeli producent pokazuje tylko skrótowe dane marketingowe, warto poszukać instrukcji projektowej, tabel wydajności lub doboru technicznego dla dokładnego zestawu jednostki wewnętrznej i zewnętrznej.

• Rodzaj i przeznaczenie. Powietrze-powietrze, powietrze-woda, gruntowa i pompa do CWU nie rozwiązują tego samego zadania.
• Moc nominalna wraz z punktem pomiaru. Sama wartość w kW jest niewystarczająca bez temperatur po obu stronach układu.
• Zakres minimalny i maksymalny. Pokazuje, jak szeroko sprężarka może modulować w zadanych warunkach.
• Moc przy temperaturze projektowej. To ona pomaga ocenić, czy urządzenie pokryje obciążenie w chłodny dzień.
• Temperatura zasilania. Wyższa wymagana temperatura wody może zmniejszać wydajność i efektywność pompy.
• Zakres pracy jednostki zewnętrznej. Trzeba go zestawić z klimatem miejsca montażu, a nie tylko z typową temperaturą sezonu.
• Moc elementów elektrycznych. Pobór sprężarki i moc grzałki pomocniczej należy czytać oddzielnie od mocy grzewczej pompy.

Przykład MSZ-AY15VGK pokazuje jednocześnie moc nominalną 2,0 kW oraz zakres od 0,5 do 3,1 kW.^[1] To lepsza informacja niż samo określenie pompa ciepła 2 kW, ponieważ ujawnia zdolność urządzenia do zmiany wydajności. W systemach wodnych trzeba dodatkowo sprawdzić, dla jakiej temperatury wody podano każdą wartość.

Najmniejsza pompa jako element modernizacji

Wybór małej pompy może zależeć od działań wykonanych wcześniej. Uszczelnienie budynku, poprawa izolacji albo obniżenie wymaganej temperatury zasilania zmieniają warunki, według których dobiera się urządzenie. Dlatego zakup pompy warto osadzić w kolejności całej modernizacji, zamiast traktować go jako oderwany wybór jednego sprzętu.

Jeśli plan obejmuje także wymianę odbiorników, przygotowanie CWU, fotowoltaikę lub drugie źródło ciepła, trzeba ustalić funkcję każdego elementu. Dopiero wtedy wiadomo, czy najmniejsza pompa ma pracować samodzielnie, obsługiwać wybraną strefę czy być częścią systemu hybrydowego.

Podsumowanie

Najmniejsze spotykane pompy ciepła mogą mieć moc grzewczą poniżej 2 kW, gdy służą tylko do CWU, albo około 2 kW w małych jednostkach powietrze-powietrze. Wśród urządzeń powietrze-woda do instalacji CO można znaleźć typoszeregi zaczynające się od 3 kW, a pompy gruntowe mogą oferować szeroki zakres modulacji od małej wartości.^[2][3][4]

Nie istnieje jednak jedna najmniejsza pompa właściwa dla każdego budynku. O wyborze decydują zadanie urządzenia, projektowe obciążenie cieplne, temperatura zasilania, moc dostępna podczas chłodu i dolna granica modulacji. Najpierw trzeba policzyć potrzeby, a dopiero potem szukać najmniejszego modelu, który je spełnia.