Czy grzejnik na podczerwień bierze dużo prądu?

Od czego zależy pobór prądu przez grzejnik na podczerwień?

Najważniejsze są dwa parametry: moc znamionowa urządzenia i łączny czas, przez który grzałka jest włączona. Energię elektryczną oblicza się jako iloczyn mocy i czasu pracy. Kilowatogodzina odpowiada energii zużytej przez odbiornik o mocy jednego kilowata działający przez godzinę.^[1] Z tej zależności wynika, że dwa grzejniki oporowe o takiej samej mocy, włączone na taki sam czas, pobiorą tyle samo energii niezależnie od kształtu obudowy czy nazwy handlowej.

Jak działa ogrzewanie podczerwienią?

Grzejnik na podczerwień przekazuje większą część ciepła przez promieniowanie w stronę powierzchni znajdujących się w jego polu działania. Ogrzane zostają między innymi podłoga, ściany i wyposażenie, a dopiero potem oddają one ciepło do pomieszczenia. Nie oznacza to, że powietrze w ogóle się nie nagrzewa ani że całe ciepło dociera wyłącznie drogą promieniowania. Badanie opublikowane przez brytyjski Department for Energy Security and Net Zero opisuje promieniowanie jako dominujący mechanizm paneli IR, ale wskazuje też pozostałe sposoby przekazywania ciepła.^[2]

Ten mechanizm może dać szybsze odczucie ciepła osobie znajdującej się w zasięgu panelu, zanim wzrośnie temperatura całej objętości powietrza. Efekt zależy jednak od widoczności emitera, odległości, miejsca montażu i przeszkód. W tym samym raporcie widoczność panelu była ważnym czynnikiem komfortu, a autorzy podkreślili, że nadal brakuje mocnych danych z długotrwałych badań w rzeczywiście użytkowanych domach.^[2]

Jeżeli grzejnik ma ogrzewać całe pomieszczenie przez długi czas, musi uzupełniać jego straty ciepła tak samo jak inne źródło. Na czas pracy wpływają izolacja przegród, szczelność, wentylacja, temperatura zewnętrzna, powierzchnia pomieszczenia i oczekiwana temperatura wewnętrzna. Bez tych danych sama moc z etykiety nie wystarcza do oceny sezonowego zużycia.

Kiedy grzejnik na podczerwień może zużyć mniej energii?

Oszczędność nie bierze się z wytwarzania większej ilości ciepła z tej samej energii elektrycznej. Raport brytyjskiego resortu energii wskazuje, że panel IR oddaje w przybliżeniu jedną jednostkę ciepła z jednej jednostki pobranej energii elektrycznej. Potencjalny mechanizm oszczędności polega na osiągnięciu komfortu przy ogrzewaniu mniejszej strefy albo przy niższej temperaturze tła, ale jego skuteczność zależy od zachowania mieszkańców i warunków budynku.^[2]

Termostat i harmonogram

Sterowanie pomaga wtedy, gdy rzeczywiście skraca czas grzania. Warto ustawić harmonogram zgodny z obecnością domowników, nie podnosić nastawy bez potrzeby i wyłączać dogrzewanie po opuszczeniu strefy. Unijne wymagania ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń opisują między innymi regulację temperatury, program tygodniowy, wykrywanie obecności, wykrywanie otwartego okna oraz ograniczenie czasu pracy jako funkcje sterowania związane ze zużyciem energii.^[3]

Sam napis „smart” nie gwarantuje oszczędności. Programator ustawiony na zbyt długie przedziały może utrzymywać grzanie mimo braku potrzeby. Z kolei termostat umieszczony w miejscu nagrzewanym bezpośrednio przez panel może odczytywać warunki inne niż w pozostałej części pomieszczenia. Sposób montażu czujnika trzeba sprawdzić w instrukcji konkretnego zestawu.

Porównanie z innymi źródłami ciepła

W porównaniu z grzejnikiem konwekcyjnym o tej samej mocy grzejnik na podczerwień nie ma automatycznej przewagi w ilości wytworzonego ciepła. Oba urządzenia są ogrzewaniem oporowym i pobierają energię zgodnie z mocą oraz czasem pracy. Różni je przede wszystkim sposób rozdziału ciepła. Konwektor szybciej ogrzewa powietrze i wywołuje jego ruch, a panel kieruje większą część ciepła ku powierzchniom w swoim polu działania.

Inaczej wygląda porównanie z pompą ciepła. Pompa ciepła nie ogranicza się do zamiany energii elektrycznej w ciepło, lecz przenosi energię z otoczenia. Z tego powodu może dostarczyć więcej ciepła niż wynosi pobrana energia elektryczna, podczas gdy ogrzewanie oporowe działa w relacji zbliżonej do jeden do jednego.^[2] Grzejnik na podczerwień może być prostszy jako lokalne dogrzewanie, ale nie należy przenosić tej zalety na wniosek, że będzie równie oszczędny jako główne ogrzewanie całego domu.

Jak oszacować zużycie i koszt?

Najpierw odczytaj moc znamionową z tabliczki urządzenia i zapisz ją w kilowatach. Następnie ustal rzeczywisty czas załączenia grzałki, a nie tylko czas, przez który grzejnik pozostaje podłączony do gniazdka. Pomnóż moc przez czas pracy. Wynik w kilowatogodzinach można pomnożyć przez zmienną cenę energii i dystrybucji z własnej umowy. Opłat stałych z rachunku nie trzeba przypisywać pojedynczemu urządzeniu, jeśli i tak byłyby naliczone bez jego pracy.

1. Sprawdź moc znamionową grzejnika i tryb, w którym był używany.
2. Zmierz łączny czas poboru energii do grzania w typowym dniu.
3. Oblicz zużycie ze wzoru energia = moc razy czas.^[1]
4. Powtórz pomiar przy podobnej pogodzie po zmianie harmonogramu lub nastawy.
5. Porównaj wyniki, zachowując podobny sposób użytkowania pomieszczenia.

Do porównania najlepiej użyć kilku okresów o zbliżonych warunkach, ponieważ cieplejszy dzień może skrócić pracę niezależnie od ustawień. Gdy panel jest częścią głównego ogrzewania, pojedynczy pomiar nie zastąpi obliczenia strat ciepła. Pozwala jednak sprawdzić, czy harmonogram i ustawienie urządzenia nie powodują zbędnej pracy.

Najczęstsze błędy w ocenie zużycia

• Mylenie mocy ze zużyciem energii. Moc mówi, jak intensywnie urządzenie pobiera energię w danej chwili, a rachunek zależy od czasu pracy.
• Zakładanie, że promieniowanie tworzy dodatkowe ciepło. Zmienia się sposób przekazania ciepła i odczuwania komfortu, nie bilans energii urządzenia oporowego.
• Pomijanie strat budynku. Słaba izolacja, nieszczelności i wentylacja wydłużają czas potrzebny do utrzymania warunków.
• Porównywanie różnych warunków. Wynik z chłodnego dnia nie jest uczciwym punktem odniesienia dla pomiaru wykonanego przy łagodnej pogodzie.
• Zasłanianie pola promieniowania. Mebel lub inna przeszkoda może ogrzać się zamiast strefy użytkowej i pogorszyć odczuwany efekt.

Jeśli planujesz używać grzejników na podczerwień jako podstawowego ogrzewania, potraktuj je jako część całego bilansu domu. Najpierw ogranicza się niepotrzebne straty, potem określa zapotrzebowanie, dobiera moc i sterowanie, a na końcu ocenia taryfę oraz sposób użytkowania. Taka kolejność chroni przed optymalizowaniem jednego urządzenia kosztem całego systemu.

Czy grzejnik na podczerwień opłaca się pod względem zużycia?

Grzejnik na podczerwień nie pobiera więcej energii niż inne ogrzewanie oporowe o tej samej mocy pracujące przez taki sam czas. Może jednak pracować krócej, jeśli służy do dobrze zaplanowanego ogrzewania strefowego, jest właściwie ustawiony i ma rozsądny harmonogram. Nie ma podstaw, by obiecywać stały procent oszczędności w każdym domu. O wyniku decydują straty ciepła, sposób użytkowania oraz to, czy promieniowanie rzeczywiście obejmuje miejsce, w którym potrzebny jest komfort.

Do sporadycznego dogrzewania panel może być praktycznym rozwiązaniem. Przy ogrzewaniu całego domu trzeba zestawić roczne zapotrzebowanie na ciepło z charakterem ogrzewania oporowego i porównać je z alternatywami. Najbardziej wiarygodną odpowiedź daje połączenie obliczeń budynku z pomiarem rzeczywistego czasu pracy.