Czym się różni klej S1 od S2?

Co oznaczają klasy S1 i S2?

S1 i S2 to dodatkowe klasy odkształcalności cementowych klejów do płytek ceramicznych i kamienia. Opisują zachowanie stwardniałej warstwy kleju, gdy podłoże i okładzina nieznacznie zmieniają wzajemne położenie. Takie ruchy mogą wynikać między innymi ze zmian temperatury, pracy warstw podłogi, drgań albo różnic właściwości łączonych materiałów.

Parametr nie jest procentowym wydłużeniem spoiny. W klasyfikacji ocenia się odkształcenie poprzeczne próbki, czyli jej ugięcie wyrażone w milimetrach. Klej S1 osiąga odkształcenie od 2,5 mm do wartości poniżej 5 mm, a klej S2 co najmniej 5 mm. S1 oznacza więc klej odkształcalny, natomiast S2 klej wysoko odkształcalny.^[1]

Jak czytać pełne oznaczenie kleju?

Na opakowaniu lub w karcie technicznej klasa S1 albo S2 zwykle występuje jako część dłuższego symbolu, na przykład C2TE S1. Litera C wskazuje klej cementowy, cyfra 2 oznacza podwyższone wymagania dotyczące przyczepności, T informuje o ograniczonym spływie, E o wydłużonym czasie otwartym, a S1 o odkształcalności. Dokumentacja branżowa Mapei przedstawia te symbole jako odrębne cechy klasyfikacyjne według EN 12004.^[2]

Pełny kod pozwala porównywać produkty według właściwości, a nie według marketingowej nazwy. Jeśli projekt wymaga kleju C2TE S1, samo słowo elastyczny na froncie opakowania nie potwierdza spełnienia tego wymagania. Wiążąca jest deklarowana klasyfikacja i aktualna karta techniczna konkretnego produktu.

Czy S1 i S2 dotyczą kleju do styropianu?

Nie należy zakładać, że klasy S1 i S2 opisują każdy klej budowlany. W typowej klasyfikacji dotyczą one odkształcalności cementowych klejów do okładzin. Kleje do styropianu w systemach ociepleń dobiera się według ich przeznaczenia, rodzaju płyty, podłoża oraz dokumentacji całego systemu ETICS. Samo S1 lub S2 nie odpowiada więc na pytanie, czy produkt nadaje się do przyklejania płyt izolacyjnych.

Aktualny dokument EOTA opisuje ETICS jako zestaw współpracujących elementów, do których, zależnie od sposobu mocowania, należy klej, materiał termoizolacyjny, mocowania mechaniczne i system tynkarski. Zakłada też wykonanie zgodne z instrukcjami producenta. Z tego wynika praktyczna zasada: kleju do styropianu nie wybiera się niezależnie od systemu tylko dlatego, że na innym produkcie widnieje klasa S1 lub S2.^[3]

Wyjątkiem jest sytuacja, w której na ociepleniu ma powstać dopuszczona systemowo okładzina ceramiczna lub klinkierowa. Wtedy występują dwa różne zagadnienia: mocowanie termoizolacji do ściany oraz klejenie okładziny w zewnętrznej części rozwiązania. Klasa S kleju do płytek może mieć znaczenie dla tej drugiej warstwy, ale nie zastępuje oceny i dokumentacji całego układu.

Kiedy wybrać klej S1?

Klej S1 jest naturalnym punktem wyjścia, gdy dokumentacja wykonawcza wymaga kleju odkształcalnego, a warunki nie wskazują na potrzebę klasy S2. Może dotyczyć typowych okładzin na stabilnym, prawidłowo przygotowanym podłożu, także tam, gdzie występują umiarkowane zmiany temperatury lub praca warstw. Ostateczne zastosowanie trzeba jednak potwierdzić w karcie technicznej, ponieważ dwa kleje S1 mogą różnić się pozostałymi parametrami.

Przykładowo jeden produkt może być przeznaczony do wnętrz i na zewnątrz, a inny mieć ograniczony zakres podłoży albo formatów okładziny. O przydatności nie przesądza sama odkształcalność. Liczą się również rodzaj płytki, jej format, chłonność podłoża, obecność hydroizolacji, warunki użytkowania oraz sposób wykonania szczelin dylatacyjnych.

S1 nie oznacza też produktu gorszej jakości. To konkretna klasa jednej właściwości. Jeśli spełnia wymagania projektu i producent dopuszcza dane zastosowanie, wybór droższego S2 nie musi przynieść dodatkowej korzyści wykonawczej.

Kiedy rozważyć klej S2?

Klej S2 rozważa się wtedy, gdy układ wymaga większej zdolności przenoszenia odkształceń. Może to dotyczyć wymagających okładzin wielkoformatowych, podłoży bardziej podatnych na ruchy, powierzchni narażonych na duże zmiany temperatury albo specjalnych systemów elewacyjnych. Nie jest to jednak lista automatycznych nakazów. O wymaganej klasie powinny decydować projekt, instrukcja producenta okładziny i podłoża oraz karta techniczna kleju.

Przy dużym formacie rośnie znaczenie równości podłoża, właściwego rozpływu zaprawy pod płytką i ograniczenia pustek. Klasa S2 może wspierać pracę układu, lecz nie naprawi źle przygotowanej powierzchni ani niewłaściwej techniki klejenia. Podobnie na balkonie lub elewacji nie zastąpi hydroizolacji, dylatacji i poprawnych detali krawędziowych.

S1 czy S2 na ogrzewanie podłogowe?

Ogrzewanie podłogowe powoduje cykliczne zmiany temperatury warstw posadzki, dlatego odkształcalność kleju ma znaczenie. Nie oznacza to jednak, że każda podłogówka wymaga S2. Dobór zależy od konstrukcji jastrychu, rodzaju i formatu płytki, temperatur roboczych przewidzianych dla układu oraz wymagań producentów zastosowanych materiałów.

W wielu rozwiązaniach projekt lub karta systemu wskazuje S1 jako klasę wystarczającą. S2 pojawia się tam, gdzie oczekiwane odkształcenia są większe albo wymaga go konkretny układ materiałów. Zawsze trzeba też przestrzegać procedury wygrzania jastrychu, zapewnić dylatacje i kleić na podłożu o wilgotności dopuszczonej dla danego rozwiązania.

Ta sama logika dotyczy tarasów, balkonów i elewacji. Nazwa miejsca nie wybiera klasy samodzielnie. Podręcznik doboru Mapei wskazuje, że przy wyborze kleju uwzględnia się między innymi typ i format okładziny, cechy podłoża, końcowe zastosowanie oraz ekspozycję powierzchni.^[2]

Jak dobrać klej S1 lub S2 krok po kroku?

1. Ustal, co jest klejone. Oddziel klej do płytek od kleju do termoizolacji. Podobne słowo na opakowaniu nie oznacza tej samej klasyfikacji ani funkcji.
2. Sprawdź podłoże. Określ jego rodzaj, nośność, równość, chłonność, stan powierzchni i możliwe ruchy. Usuń przyczynę pęknięć przed układaniem okładziny.
3. Sprawdź okładzinę i miejsce pracy. Uwzględnij materiał, format, zastosowanie wewnętrzne lub zewnętrzne, ogrzewanie podłogowe, wodę i wahania temperatury.
4. Odczytaj wymagania systemu. Zacznij od projektu, instrukcji producenta i karty technicznej. Szukaj pełnej klasy, a nie samego określenia elastyczny.
5. Porównaj pełne symbole. Oprócz S1 lub S2 sprawdź przyczepność, spływ, czas otwarty i sposób wiązania. Produkt musi spełnić wszystkie wymagane cechy jednocześnie.
6. Zaplanuj wykonanie. Właściwa paca, pokrycie spodniej strony płytki, dylatacje, warunki aplikacji i czas dojrzewania są równie ważne jak wybór worka.

Jeśli karta techniczna, projekt i instrukcja systemu wskazują różne wymagania, nie wybieraj klasy na podstawie internetowej tabeli. Wyjaśnij rozbieżność z projektantem, doradcą technicznym producenta albo wykonawcą, zanim materiał zostanie wbudowany.

Najważniejsza różnica S1 i S2

Najkrócej: S1 przenosi mniejsze, a S2 większe odkształcenia poprzeczne stwardniałego kleju. Wyższa klasa może być potrzebna w bardziej wymagającym układzie, ale nie oznacza uniwersalnie lepszego produktu. Właściwy wybór wynika z pełnej klasyfikacji, podłoża, okładziny i instrukcji systemu.

Jeśli pytanie dotyczy kleju do styropianu, nie zaczynaj od symbolu S1 lub S2. Najpierw wybierz rozwiązanie dopuszczone do konkretnego systemu ETICS. Gdy pytanie dotyczy płytek, odczytaj pełny kod i sprawdź, czy wymagana jest klasa odkształcalna S1, czy wysoko odkształcalna S2.